And Dağları’nın soğuk ve rüzgârlı yüksek platolarında, 2.200-3.500 metre rakımda yetiştirilen, kökleri için evcilleştirilmiş çok yıllık bir tarım bitkisidir.
Boyu bir metreye kadar ulaşır, silindirik gövdeleri boğumludur ve her boğumdan karşılıklı bir yaprak çifti çıkar. Toprak altındaki gövde kısımları somon pembesi renkte, düz ve etlidir, 50 santimetre uzunluğa ve 5 santimetre genişliğe ulaşabilir. Olgun depo kökleri bir insan kolunun uzunluğuna ve çapına erişebilir. Üç ila altı santimetre uzunluğundaki ince dallar üzerinde taşınan çiçek durumu, küçük böcekleri yakalayan yapışkan tüylerle kaplıdır. Çiçek rengi yetiştiği bölgeye göre değişir, Bolivya popülasyonlarında mor, Ekvador popülasyonlarında ise mor ve beyaz karışımıdır.
Yıllık 500-1.000 milimetre yağışa tolerans gösterir, optimal aralık 600-800 milimetredir, toprak pH’ı 5,5 ile 7 arasında olduğunda en iyi gelişimi sağlar. Toprak üstü kısımları dona karşı duyarlıdır ve don sonrası geri çekilir, buna karşın kökleri oldukça dayanıklıdır. Taban sürgünleri, gövde parçaları veya kök sürgünleriyle vejetatif olarak ya da tohumla üretilebilir, genellikle bir ila iki yıl içinde hasat edilir. Bazı yerel çeşitlerin, özellikle Bolivya kökenlilerin, işlenmemiş kökleri ağızda ve dudaklarda batıcı bir etki yaratan buruk bir madde içerir, güneşte kurutulup pişirilince bu buruk tat kaybolur ve kökler tatlanır. Depo köklerinde kuru ağırlığın yaklaşık yüzde 87’sini karbonhidrat oluşturur, protein oranı Bolivya örneklerinde yüzde 7, Peru örneklerinde yüzde 5 civarındadır, yaprakları ise yüzde 17 protein içerir.
İnka İmparatorluğu döneminde önemli bir besin kaynağı olan bitki, uzun süre unutulmuş İnka mahsulleri arasında sayılır. Modern yetiştiriciliği ilk kez 1960’larda Bolivya’da bir kırsal toplulukta tanımlanmış, on beş yıl sonra Ekvador ve Peru’da da bulunarak bu iki ülkede daha geniş üretim alanına kavuşmuştur. Kökleri tatlı patates veya manyok gibi haşlanarak yenir, çorba ve güveçlerde de kullanılır, pişirme suyu tatlı bir içecek olarak değerlendirilir, yaprakları ise salata ve sos yapımında tüketilir. Bitkinin tamamı hayvan yemi olarak da değerlendirilebilir, bu da onu tarımsal atık dönüşümü açısından verimli kılar.
Cinsin en tanınmış türü olan akşamsefasının aksine, mauka gıda amacıyla yetiştirilen tek Mirabilis türü olma özelliğiyle öne çıkar. Bolivya, Peru ve Ekvador’daki birbirinden uzak üç ayrı bölgede varlığını sürdürebilmesi, İnka döneminde değerli mahsullerin imparatorluk geneline taşınması geleneğiyle ilişkilendirilir.
