Güney Amerika kökenli gelin duvağı ile Bougainvillea peruviana‘nın kültürde melezlenmesinden doğan, günümüzde dünya genelinde bahçelerde en yaygın yetiştirilen begonvil grubunu oluşturan tırmanıcı bir çalıdır.
Uygun destek bulduğunda 5 metre yüksekliğe, 1,5 metre genişliğe ulaşabilen, dikenli gövdeli, herdem yeşil bir sarmaşıktır. Büyük, yumurtamsı ya da kalp biçimli koyu yeşil yaprakları her iki yüzeyinde de hafif tüylüdür. Küçük, borumsu, krem beyazı renkli gerçek çiçekleri genellikle üçerli kümeler hâlinde açar, bu kümeleri parlak macenta-pembe tonlarında, kâğıtsı yapıda üç gösterişli brakte sarar. Brakteler genellikle yuvarlak biçimli, kırmızı ya da koyu pembe renklidir, dikenleri ise düz ve kısadır.
Dona duyarlı olduğundan don riskinin olmadığı ılıman ya da subtropik iklimlerde, güneye bakan duvar kenarları gibi tam güneş alan noktalarda yetiştirilir. Açık büyüme alışkanlığı nedeniyle gür bir görünüm kazanması için düzenli budama gerektirir.
Bitkinin kökeni, 20. yüzyılın başlarında bir bahçede rastlantı sonucu ortaya çıkan, koyu kırmızı brakteleriyle dikkat çeken ve bulan kişinin anısına ‘Mrs Butt’ adıyla anılan bir çeşide dayanır, melez 1944 yılında Holttum ve Standley tarafından bilimsel olarak tanımlanmıştır. Günümüzde dünya genelinde yetiştirilen yaklaşık 500 begonvil çeşidinin büyük bölümü bu ilk melezin tomurcuk mutasyonları ve ileri melezlemeleri yoluyla türetilmiştir. ‘Miss Manila’, ‘Mrs Butt’ ve ‘Poulton’s Special’ gibi bazı çeşitleri İngiliz Kraliyet Bahçecilik Derneği’nin Bahçe Liyakat Ödülü’nü kazanmıştır. Geleneksel tıpta, özellikle Meksika’da, braktelerinden hazırlanan özütler solunum yolu ve iltihabî rahatsızlıklara karşı kullanılır, bu özütlerin antioksidan ve yara iyileştirici etkileri de bilimsel çalışmalara konu olmuştur.
Bougainvillea × buttiana adı, yabani bir türü değil ebeveyn türlerin kültürde melezlenmesiyle ortaya çıkan bir taksonu belirtir. Ebeveynlerinden gelin duvağına kıyasla daha iri, tüylü yaprakları ve daha kısa dikenleriyle ayırt edilir ancak yoğun melezleme geçmişi nedeniyle bahçelerde ve doğallaşmış popülasyonlarda kesin tür teşhisi genellikle zordur.
