Su Atkuyruğu

Equisetum fluviatile

Familya: Atkuyruğugiller (Equisetaceae)

Cins: Equisetum

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Bataklık Atkuyruğu
İngilizce
Water Horsetail, Swamp Horsetail

Avrasya’dan Kuzey Amerika’ya kadar Kuzey Yarımküre’nin ılıman kesimlerine yayılan, sucul ortamlarda yaşayan çok yıllık otsu bir pteridofitEğreltiler, atkuyrukları ve benzerleri gibi tohum yerine sporla çoğalan damarlı bitkilerin genel adı.tir.

Yeşil gövdeleri 50-150 santimetre yüksekliğe, 2-8 milimetre kalınlığa ulaşır ve atkuyruğu türleri arasında en geniş merkezi boşluğa sahiptir, gövde çapının yaklaşık yüzde 80’i içi boştur. Yaprak kınları dar olup uçları siyah 15-20 diş taşır. Birçok gövdede, alt-orta kesimde en uzun olanlar bulunacak şekilde 1-5 santimetre uzunluğunda, dik ve yayvan dallanma halkaları görülür, yan dallar ince ve koyu yeşildir, her düğümde beşli pul yaprak halkası taşıyan 1-8 düğüme sahiptir. Gövdeler eklem yerlerinden kolayca ayrılır, verimli ve verimsiz gövdeler birbirine benzer görünümdedir.

Hem sporTohum oluşturmayan bitkilerde ve mantarlarda çoğalmayı sağlayan, çoğunlukla tek hücreli üreme birimi.la hem de rizomToprak altında ya da toprak yüzeyinde yatay uzanan, besin depolayan ve yeni sürgünler veren kalın gövde. yoluyla vejetatifTohum yerine bitkinin yaprak, gövde ya da kök gibi bir parçasından yeni bir bitki elde edilerek yapılan. olarak üreyip, sürgünlerin büyük kısmı rizomlardan çıkar. Sporlar bazı gövde uçlarındaki künt uçlu, sarımsı-yeşil, yaklaşık 2,5 santimetre uzunluğundaki koniler içinde oluşur. Göllerin, bataklıkların, hendeklerin ve durgun ya da yavaş akan çamur tabanlı suların kıyısında sık koloniler hâlinde yetişir. Bitkinin çok dayanıklı olması ve diğer bahçe bitkilerini bastırma eğilimi nedeniyle zaman zaman istilacı olarak da değerlendirilir. Topraktaki ağır metalleri bünyesinde biriktirdiğinden metal kirliliği biyotestlerinde kullanılır.

Gövdelerindeki yüksek silisKum, kuvars ve çakmaktaşının ana bileşeni olan, bazı bitkilerin dokularında birikerek onları sertleştiren silisyum dioksit. oranı nedeniyle hem Avrupalılar hem de Kuzey Amerika yerlileri tarafından tarihsel olarak ovma, zımparalama ve eğeleme amacıyla kullanılmıştır. Erken bahar sürgünleri yenmiş, yoksul Roma halkı tarafından sebze olarak tüketilmiştir. Antik Yunan ve Roma’da kanamayı durdurmak, böbrek rahatsızlıklarını, ülseri ve tüberkülozu tedavi etmek amacıyla, Çin’de ise göz rahatsızlıklarına karşı kullanılmıştır. İskandinavya’da hayvan yemi olarak da değer görür, Rangifer tarandus severek yer, İsveç’in kuzeyinde süt verimini artırmak için ineklere yedirilirken atlar bu bitkiye dokunmaz. Daha sert gövdeli, daha az kaburgalı (4-8) ve daha uzun spor konilerine (2-4 santimetre) sahip katırkuyruğu ile sıklıkla karıştırılır. Türkiye’de yalnızca Doğu Karadeniz alt bölgesinde doğal yayılış gösterir.

Linnaeus türü 1753’te Species Plantarum eserinde tanımlamış, aynı eserde bitkinin dalsız formunu ayrı bir tür olarak Equisetum limosum adıyla kaydetmiştir, bu ad daha sonra Equisetum fluviatile ile eş anlamlı kabul edilmiştir.