Katırkuyruğu

Equisetum palustre

Familya: Atkuyruğugiller (Equisetaceae)

Cins: Equisetum

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Kırkbacak
İngilizce
Marsh Horsetail

Kuzey Amerika ve Avrasya’nın serin bölgelerinde geniş bir yayılış gösteren, bataklık ve sulak çayırlarda yetişen çok yıllık, otsu bir eğrelti benzeri bitkidir.

Gövdeleri 10-60 santimetre boyunda, dik ve genellikle seyrek dallı olup gevşek yeşil yaprak kınları 5-10 adet ince, koyu renkli, kenarları açık tonlu diş taşır. Dalları içi boş ve kısadır. RizomToprak altında ya da toprak yüzeyinde yatay uzanan, besin depolayan ve yeni sürgünler veren kalın gövde.u dik ya da sürünücü, siyahımsı kahverengi olup düğüm ve kökleri uzun sarımsı kahverengi tüylüdür ya da çıplaktır.

SporTohum oluşturmayan bitkilerde ve mantarlarda çoğalmayı sağlayan, çoğunlukla tek hücreli üreme birimi.larını mayıs ile temmuz ayları arasında olgunlaştırır, deniz seviyesinden 1.400 metre yüksekliğe kadar bataklık, sulak çayır ve hendek gibi nemli alanlarda yayılış gösterir. Bünyesinde nikotin ve palustrin gibi alkaloitler barındırır, bu nedenle özellikle genç sürgünleri büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar için zehirlidir, yüksek dozda alındığında insanlar için de zararlı olabilir.

Büzücü özelliği nedeniyle geleneksel tıpta burun kanamasını durdurmak, kabızlık ve mide şikâyetlerini gidermek amacıyla kaynatılarak ya da demlenerek kullanılmıştır. Yüksek silisKum, kuvars ve çakmaktaşının ana bileşeni olan, bazı bitkilerin dokularında birikerek onları sertleştiren silisyum dioksit. içeriği sayesinde geçmişte metal ve ahşap aletlerin parlatılmasında da faydalanılmıştır. Türkiye’de Çatalca-Kocaeli ile Batı ve Doğu Karadeniz bölgelerinde doğal yayılış gösterir.

Cins adı Latince “at kuyruğu” anlamına gelirken, tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. palustre “bataklık” anlamına gelir ve türün yaşam alanı tercihine işaret eder. Atkuyrukları, milyonlarca yıl önce ortaya çıkmış ve günümüze kadar az değişerek ulaşmış bir bitki grubunun temsilcileri olduğundan sıklıkla “yaşayan fosil” olarak nitelendirilir.