Himalayalar’dan Güneydoğu Asya’ya, Çin’e, Tayvan’a ve Japonya’ya uzanan dağlık ormanlarda yaşayan, iri yapılı bir kartal türüdür.
Boyu 69-84 santimetre, kanat açıklığı 134-175 santimetre arasındadır. Dişi, erkekten genellikle yüzde 3-8 daha iridir. Japonya’da ölçülen bireylerin ağırlığı 1,68-3,9 kilogram arasındadır. Erişkinin üst tarafı koyu kahverengidir, başı paslı tonlarda ve siyah çizgilidir, siyah sorguçBazı kuşların başının tepesinde bulunan, dikilip yatabilen tüy tutamı. tüylerinin ucu sarımsıdır. Boğazı iri siyah şeritlerle işaretlidir, alt tarafı beyazımsı zemin üzerinde pas rengi enine bantlarla kaplıdır. Kuyruğu gri kahverengidir ve alttan koyu bantlıdır. Gözleri altın sarısından turuncuya değişir, bacakları tüylüdür. Genç kuşun alt tarafı düz sarımsı kahverengidir, sorguç tüylerinin ucu beyazdır. Tam erişkinlik tüylerini en geç dördüncü yılında kazanır. Kanatları kısa ve geniştir, buna rağmen vücut boyuna oranla cinsinin en uzun kanatlı türüdür.
Ağaç sınırına kadar uzanan yoğun dağ ve tepe ormanlarında, özellikle yakınında akarsu bulunan yaprak dökmeyen ya da karışık ormanlarda yaşar. Himalayalar’da çoğunlukla 600-2.800 metre arasında bulunur, Japonya’da genellikle 250-1.500 metre arasında kalır. Çoğu bölgede yerleşiktir, kışın bazı bireyler daha alçak yerlere iner. Yaşadığı bölgenin en iri orman kartalıdır.
Fırsatçı bir avcıdır. Yapraklar arasında gizlendiği bir dalda bekleyip avının üzerine atılır ve çoğunu yerde yakalar. Beslenme çalışmaları küçük memelileri bir miktar tercih ettiğini, kuşları ve sürüngenleri de avladığını gösterir. Tayvan’ın güneyinde yuvalara getirilen 118 av öğesinin yüzde 47,4’ünü Petaurista cinsi dev uçan sincaplar oluşturmuştur. Japonya’daki bir çiftin yuvasında en büyük av kütlesini tavşanlar oluşturmuştur. Kendi büyüklüğüne yaklaşan avlara da saldırır, erişkin tavus kuşları, genç makaklar ve bir kızılpanda av olarak kaydedilmiştir.
Üreme mevsimi dışında sessizdir. Mevsim gelince düdüğe benzetilen tiz bir ses çıkarır ve bölgesini dalgalı bir gösteri uçuşuyla belli eder. Üreme Himalayalar’da şubat-haziran, Japonya’da nisan-temmuz aylarında gerçekleşir. Çift, yerden 12-30 metre yükseklikte, büyük bir orman ağacına çubuklardan iri bir yuva yapar. Yuva zamanla 1,8 metre genişliğe ulaşabilir. Genellikle bir ya da iki, Japonya’da en fazla üç yumurta bırakır. Yavruyu esas olarak dişi korur, erkek yuvaya av getirir.
Tayvan’ın yerli halklarından Paiwan ve Rukai arasında tüyleri çok değerli sayılır, Rukai halkı kuşu kutsal sayar.
Brian Houghton Hodgson, 1836’da Himalayalar’da topladığı bir örnekten türü tanımlamış ve aynı yıl kurduğu Nisaetus cinsinin tip türüBir cinsin adının dayandırıldığı, o cinsin temsilcisi sayılan tür. yapmıştır. Bu tür de Eski Dünya’daki akrabalarıyla birlikte uzun süre Spizaetus cinsinde sayılmış, 2005 ve 2007 tarihli moleküler çalışmalar bu cinsin tek bir soyu temsil etmediğini gösterdikten sonra Nisaetus cinsine alınmıştır. İki alt türü vardır. Anakarada N. n. nipalensis, Japonya’da ve büyük olasılıkla Tayvan’da N. n. orientalis yaşar. Japon alt türü anakara kuşlarından yaklaşık yüzde 9 daha iridir, rengi daha soluktur ve sorguç tüyleri küçüktür. Güneybatı Hindistan ve Sri Lanka’daki popülasyonlar eskiden alt tür sayılmış, 2008’de çağrı ve DNA farklarına dayanılarak Legge atmaca kartalı adıyla ayrı bir tür kabul edilmiştir. Cins adı Nisaetus, Latince “atmaca” anlamındaki nisus ile Eski Yunanca “kartal” anlamındaki aetos sözcüklerinin birleşimidir, tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. nipalensis ise Nepal’e gönderme yapar.
