Sahraaltı Afrika’nın kuru ormanlık ve akasya ağırlıklı savan alanlarında yaşayan, siyah-beyaz tüy düzeniyle diğer akbabalardan kolayca ayrılan, Afrika’ya özgü orta boy bir kuştur.
Boyu 72-85 santimetre, kanat açıklığı 207-230 santimetre arasında değişir. Dişi ortalama 4,7 kilogram gelir, erkek ise genellikle 4 kilogram veya daha hafiftir, dişinin erkekten bir miktar iri olması Afrika akbabaları arasında yalnızca bu türde görülür. Pembe gagası, beyaz tepesi ve soluk renkli tüysüz baş bölgesi vardır. Üst kısımları koyu kahverengi, kuyruk tüyleri siyahtır, alt kısmındaki ve bacaklarındaki tüyler beyazdır ve bu durum alttan bakıldığında ayırt edici bir görüntü oluşturur. Akbabalar arasında tüy renginde eşeysel farklılık gösteren tek türdür, erkekte ikincil uçuş tüyleri koyu gri, dişide ise beyazdır. Orta kanat örtü tüyleriKuşlarda kanadın, kuyruğun ve kulak açıklığının üstünü örten, uçuş tüylerinin köklerini de gizleyen küçük tüyler.ndeki desen bireyden bireye farklılık gösterdiği için tek tek bireylerin tanınmasına da olanak verir.
Alçak rakımlı, karışık ve kuru ormanlık alanları tercih eder, Etiyopya’da 4.000 metreye kadar yükseltide görülür, Botsvana’da dikenli akasya ağırlıklı peyzajlarda bulunur. İnsan yerleşimlerinden kaçınır ve büyük ölçüde koruma alanlarına bağlı yaşar. Genellikle tek başına ya da çift hâlinde dolaşır. Ağırlıklı olarak leşle beslenir, diğer akbaba türlerine göre daha alçaktan uçtuğu için bir leşe çoğunlukla ilk ulaşan akbaba olur. Fırsat bulduğunda avlanabilir, mangust, varan kertenkelesi, ağaç sincabı ve tavşan avladığı kaydedilmiştir ve bu avların çoğunda çiftin birlikte hareket ettiği gözlenmiştir. Çift gözle görme alanı yaklaşık 30 derecedir, Gyps cinsindeki leşçil akbabalarda bu değer 20 derece civarındadır ve bu özellik avcı yırtıcı kuşların görüş yapısına daha yakındır.
Uzun ömürlüdür ve yerleştiği bölgeye bağlı kalır. Yuvasını çoğunlukla akasya ya da baobap ağaçlarının tepesinde kurar. Çift hâlinde, yalıtılmış biçimde yuvalanır ve yağışlı mevsimin bitmesinden yaklaşık iki ay sonra, kurak mevsimde genellikle tek yumurta bırakır. Kruger Millî Parkı’nda 73 çift üzerinde yapılan bir çalışmada 55 üreme girişiminin çift başına ortalama 0,69 yavru verdiği bulunmuştur. Çiftleşme yalnızca yuva üzerinde gerçekleşir, sessiz ve gösterişsiz geçer, yaklaşık 15-20 saniye sürer.
Cinsin günümüzdeki tek türüdür. Endonezya’daki Flores Adası’nda Geç PleistosenYaklaşık 2,6 milyon yıl önce başlayıp 11.700 yıl önce sona eren, buzul çağlarıyla bilinen jeolojik dönem. döneminde cinsin nesli tükenmiş bir üyesi yaşamış, bu da cinsin geçmişte daha geniş bir yayılışa sahip olduğunu göstermiştir. Eski Dünya akbabaları içinde Torgos, Aegypius ve Sarcogyps cinsleriyle yakın akrabadır. Tür Senegal ve Gambiya’dan Somali’ye, güneyde Güney Afrika ve Esvatini’ye kadar uzanan bir alana dağılır ancak yerel olarak seyrek ile yaygın arasında değişen bir yoğunlukta bulunur.
Toplam popülasyonun yaklaşık 5.500 birey olduğu tahmin edilir. Yaklaşık 400 koruma alanında 1.893 yuva saptanmıştır, bunların 721’i Doğu Afrika’da, 548’i Orta Afrika’da, 468’i Afrika’nın güneyinde ve 156’sı Batı Afrika’da bulunur. Kruger Millî Parkı ve çevresindeki koruma alanları Güney Afrika’daki en büyük topluluğu barındırır. Kaçak avcıların fil leşlerini zehirlemesi sonucu 2019’da Botsvana’nın kuzeyinde ölen 537 akbaba arasında 17 ak başlı akbaba da yer almıştır.
