Afrika’nın kurak savan ve yarı çöl kuşağı ile Arap Yarımadası’nda parçalı bir yayılış gösteren, çıplak başı ve yüzünün iki yanındaki sarkık deri kıvrımlarıyla tanınan iri yapılı bir kuştur.
Vücut uzunluğu 95-115 santimetre, kanat açıklığı 2,5-2,9 metre arasında değişir ve Afrika’daki en geniş kanatlı akbaba türüdür. Afrika’daki bireylerin ağırlığı 4,4-9,4 kilogram arasındadır, Arap Yarımadası’ndaki alt tür ise daha iridir ve esaret altındaki dişilerde 13,6 kilograma kadar ulaşır. Üst tarafı siyahımsı, bacak tüyleri belirgin biçimde beyazdır, alt tarafı saf beyazdan sarımsı kahverengiye kadar değişir. Çıplak başı güney Afrika’da kırmızımsı, daha kuzeyde soluk pembe renktedir, başın iki yanındaki etli deri kıvrımları türün ayırt edici özelliğidir. Çıplak baş, beslenirken kan ve vücut sıvılarıyla kirlenmeyi önler. Gagası 10 santimetre uzunluğa ve 5 santimetre derinliğe ulaşır ve atmacagiller arasındaki en iri gagalardan biridir. Uçuşta geniş kanatlarının ön kenarları birbirine paralel durur, kanat uçları hafifçe sivri ve tırtıklı görünür.
Kurak savan, dikenli çalılık, vadilerde seyrek ağaçlı çöller ve açık dağ yamaçları gibi genellikle bozulmamış açık arazilerde yaşar. Başlıca leşle beslenir ve leşi gözle ya da diğer akbabaları izleyerek bulur. Birçok Afrika akbabasından farklı olarak leşi çoğunlukla kendi başına keşfeder ve deriyi yırtarak açmaya başlar. Afrika akbabalarının en güçlü ve en saldırgan olanıdır, diğer akbabalar genellikle leşi ona bırakır. Diğerlerinin delemediği kalın deriyi ve sert kasları parçalayabildiği için küçük akbabaların da leşe ulaşmasını sağlar. Öte yandan kalabalık leşlerin kenarında bekleyerek geriye kalan deri ve kirişleri de tüketir. Fil boyutuna kadar büyük memelilerin leşlerini tercih eder, dolu bir kursağı 1,5 kilograma kadar et alabilir. Taze öldürülmüş küçük memeli, kuş ve sürüngenleri de düzenli olarak yer, flamingo kolonilerinde yumurta, yavru ve erişkin bireyleri avladığı, genç impalaları ve beç tavuklarını yakaladığı bildirilmiştir. Genellikle tek başına ya da çiftler hâlinde yaşar, büyük leşlerde ve su kaynaklarında 25-50 bireye varan gruplar oluşturabilir.
Yuvalama zamanı yayılış alanının kuzeyinde kasım ile temmuz arasına, güney Afrika’da mayıs ile ocak arasına denk gelir, doğu Afrika’da yıl boyunca sürebilir. Düzgünce örülmüş dallardan oluşan yuva 120-220 santimetre genişliğinde ve 30-70 santimetre derinliğindedir, yeşil yapraklar, hayvan kılı ve derisiyle kaplanır. Yuva neredeyse her zaman bir akasya (Acacia) ağacının ana çatalına ya da tepesine, yerden 5-15 metre yüksekliğe kurulur, nadiren Balanites ve Terminalia ağaçları da kullanılır. Koloni hâlinde yuvalanmaz, bir ağaçta genellikle bir ya da iki yuva bulunur. Kuluçka bir ya da iki yumurtadan oluşur ve her iki ebeveyn tarafından 54-56 gün boyunca ısıtılır. Yavrular 124-135 günlükken uçar ancak bir yıl veya daha uzun süre ebeveynlere bağımlı kalabilir, bu durum çiftlerin bazen yalnızca iki yılda bir yuvalanmasına yol açar. Kuş ilk üremesini genellikle altı yaş civarında yapar.
Uzun süre monotipikAltında alt tür ya da başka bir alt grup bulunmayan, tek bir tür olarak kabul edilen takson. kabul edilen tür bugün iki alt türe ayrılır. Afrika’nın büyük bölümünde yaşayan nominat alt tür T. t. tracheliotos, Arap Yarımadası’na özgü T. t. negevensis ise daha iridir, sırtı siyah yerine koyu kahverengi, başı önde gri arkada pembe renktedir. Bazı otoriteler Arap alt türünü ayrı bir tür olarak değerlendirir. Cins adı Torgos Eski Yunanca “akbaba”, tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. tracheliotos ise “kıkırdak kulaklı” anlamına gelir. Cinsin günümüzdeki tek üyesidir, ikinci tür olan Torgos platycephalus Azerbaycan’ın Geç PleistosenYaklaşık 2,6 milyon yıl önce başlayıp 11.700 yıl önce sona eren, buzul çağlarıyla bilinen jeolojik dönem. katmanlarından bilinen fosil bir türdür. Yeni Dünya akbabalarıyla yakın akraba değildir ve bazılarında görülen gelişmiş koku duyusuna sahip değildir.
Benzer desenli tepeli akbabadan çok daha iridir ve gagası daha kalındır ancak yalnızca çok uzak mesafeden karıştırılabilir. Gyps cinsi akbabalar genellikle daha soluk renklidir ve kanatlarında daha az beyaz şerit taşır. Arap Yarımadası’nda yayılış alanı kısmen çakışabilen ve Türkiye’de de yaşayan karaakbabaya gövde yapısı bakımından benzer ancak karaakbaba tamamen koyu renklidir. Nisan 2022’de İsrail Doğa ve Parklar İdaresi, ülkede 1994’ten bu yana ilk yavrunun yumurtadan çıktığını duyurdu.
