Korlan

Nephelium hypoleucum

Familya: Akçaağaçgiller (Sapindaceae)

Cins: Nephelium

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Korlan

Güneydoğu Asya’nın Hindiçin’den Malezya Yarımadası’na kadar uzanan bölgesinde, yağmur ormanlarında ve tepelik arazideki savanlarda yabani olarak yetişen, herdem yeşil bir ağaçtır.

Boyu 30 metreye, gövde çapı ise 1,4 metreye ulaşabilir. Üç veya dört çift hâlinde dizilen yaprakçıkları almaşık düzende ve sarmal ya da halka biçiminde bir dizilim sergiler, kenarları dalgalı ve düzensizdir. Yaprağın üst yüzeyi pürüzsüzken alt yüzeyi ipeksi tüylerle kaplıdır, tür adındaki hypoleucum (“alttan beyazımsı”) sözcüğü de bu özelliğe gönderme yapar. Yaprak koltuklarında domatia bulunur. Çiçekleri üst dallardaki yaprak koltuklarının uç kısmında salkım hâlinde açar, küçük, yeşilimsi ve nektarca zengindir, tek eşeylidir, erkek çiçeklerde 7-10 ercik, 4-6 çanak ve taç yaprağı bulunur. Meyvesi yuvarlak ila oval biçimli, gevşek sarkık salkımlar hâlinde taşınan bir çekirdekli meyvedir, yüzeyi 1,5 milimetreye kadar uzayabilen doğrusal ya da piramidal siğillerle kaplıdır, olgunlaştığında kırmızımsı bir renk alır.

Verimli kumlu topraklarda, 1200 metre yüksekliğe kadar tropikal iklimli, sıcak ve nemli bölgelerde yetişir. Çiçekleri böcekler aracılığıyla tozlaşır. Meyvesi sincaplar, maymunlar ve insansı maymunlar dâhil çeşitli memeliler tarafından tüketilir, bu da tohum yayılımına katkı sağlar. Meyve etinin içindeki tohum beyaz, etli bir arille sarılıdır ancak tohumun kendisi zehirlidir ve yenmez.

Meyvesi genellikle ağaçtan taze olarak toplanıp yenir, ekşimsi bir tada sahiptir. Rambutan gibi akraba türlerin aksine kültüre alınmamıştır, yerel halk tarafından ormandan toplanarak küçük miktarlarda pazarlarda satılır. Kabuğu soyulduktan sonra tuz ve acı biberle ya da balık sosu ve şekerle birlikte tüketildiği de olur. Halk arasında stresi azalttığına, kan şekerini düzenlediğine, sindirime yardımcı olduğuna ve gribe, virüslere, soğuk algınlığına ve uçuğa karşı direnci artırdığına inanılır ancak bu iddialar tıbbi çalışmalarla doğrulanmamıştır.

Nephelium cochinchinense ve Xerospermum cochinchinense gibi eş anlamlı adlarla da anılır. Rambutan, liçi ve longan ile aynı familyaya mensuptur ve bu türlerle yakın akrabalık gösterir.