Amazon Havzası’na özgü, özellikle Brezilya’da yaygın biçimde bulunan, tırmanıcı gövdeli herdem yeşil bir bitkidir.
Açık alanda 3 metreye kadar boylanan bir çalı biçiminde büyür, gölgelik ortamda ise odunsu bir liana hâlinde 10-13 metreye kadar tırmanabilir, kültürde genellikle 2 metre boyunda ve 2-4 metre çapında bir çalıya budanır. Gövde toprağa yakın kısımda genellikle iki dala ayrılır, derin boyuna oluklara ve koltuk konumlu sülüklere sahiptir. Beş yaprakçıklı, büyük bileşik yapraklar taşır. Çiçekleri küçük ve beyaz renkli olup salkımlar hâlinde açar, aynı bitki üzerinde hem erkek hem dişi çiçek bulunur ancak bunlar farklı günlerde açar. Meyveleri küçük, parlak kırmızı renklidir, olgunlaştığında kabuk açılır ve içinden beyaz bir aril tarafından kısmen sarılmış, kahve çekirdeği büyüklüğünde 1-3 adet siyah tohum ortaya çıkar.
Tek evcikli ve allogam bir türdür. Başlıca tozlaşmasını Melipona ve Apis cinslerinden gündüz aktif olan arılar sağlar, ayrıca gece uçan bazı arı türlerinin de çiçek kokusuna çekilerek tozlaşmaya katkı sunduğu belirlenmiştir. Tohumları kuşlar aracılığıyla yayılır. Nemli ve iyi drene toprakları tercih eder, 12°C’nin altındaki sıcaklıklara dayanıksızdır.
Tohumlarında ağırlıkça yaklaşık %2,5-6 oranında kafein bulunur, ayrıca teobromin ve teofilin içerir, bu hâliyle bilinen en yüksek doğal kafein yoğunluğuna sahip bitkilerden biri kabul edilir. Amazon yerlileri tarafından yüzyıllardır kavrulup dövülen tohumlardan hazırlanan macun biçiminde tüketilmiştir. Günümüzde başta Brezilya olmak üzere gazlı içecek, enerji içeceği ve besin takviyesi üretiminde yaygın biçimde kullanılır, üretimin büyük kısmı Amazonas eyaletinde yapılır ve bir bölümü Japonya ile ABD’ye ihraç edilir. Yorgunluk, baş ağrısı ve ishal gibi şikâyetler için geleneksel tıpta da kullanılır.
Paullinia sorbilis ve Paullinia crysan gibi eş anlamlı adlarla da anılır.
