Çin Akçaağacı

Acer buergerianum

Familya: Akçaağaçgiller (Sapindaceae)

Cins: Acer

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Üç Dişli Akçaağaç
İngilizce
Trident Maple, Three-toothed Maple, Chinese Maple

Çin’in güney ve doğu kesimleri ile Tayvan ve Japonya’ya özgü, günümüzde park, bahçe ve yol kenarlarında süs ağacı olarak dünya genelinde yetiştirilen küçük-orta boylu, yaprak döken bir ağaçtır.

Doğal ortamında 5-20 metre boylanır, gövde çapı yarım metreye ulaşabilir, gövde kabuğu açık kahverengidir ve ağaç olgunlaştıkça şeritler hâlinde soyularak turuncu-kahverengi iç kabuğu ortaya çıkarır. Karşılıklı dizilmiş yapraklar 2,5-8 santimetre uzunluğunda (2-5 santimetrelik sapı hariç) ve 3,5-6,5 santimetre genişliğindedir, sert dokulu, üst yüzeyi parlak koyu yeşil, alt yüzeyi ise daha soluk renklidir. Yapraklar genellikle üç loplu olup genç ağaçlarda lop kenarları daha dişli ve açık, olgun ağaçlarda ise düz kenarlı ve öne dönüktür.

Çiçekler ilkbaharda açar, sarı-yeşil renkli, sarkık salkımlar hâlinde toplanır, beş yeşilimsi çanak yaprak ve yaklaşık 2 milimetre uzunluğunda beş sarı-beyaz taç yaprak taşır. Meyvesi, her biri 4-7 milimetre çapında ve yaklaşık 15 milimetrelik kanada sahip iki tohumdan oluşan bir samaradır, kanatlar öne dönük olup sık sık birbiriyle örtüşür.

Kuraklığa, rüzgâra, tuza ve hava kirliliğine dayanıklı olması sayesinde kentsel peyzajda tercih edilen bir türdür. İnce dallanma yapısı ve küçük yapraklarıyla özellikle bonsai yetiştiriciliğinde büyük rağbet görür, sokak ve park ağacı olarak da yaygın biçimde dikilir. Türkiye’de de bu amaçla park ve bahçelere dikilmiştir, Kocaeli’nin İzmit ilçesinde gözlemlenen örnekleri bulunur.

Tür adı, 19. yüzyılda Japonya’da bitki toplayıcılığı yapan Alman botanikçi Heinrich Bürger’e (1806-1858) ithafen verilmiştir. Yaprak şekli ve renk deseninde belirgin çeşitlilik gösterir, bu nedenle var. buergerianum, var. formosanum ve var. ningpoense gibi birkaç varyete tanımlanmıştır. Batı Çin’de yayılış gösteren ve görsel olarak bu türe çok benzeyen Acer yui ile yakından ilişkilidir.