Lobel Akçaağacı

Acer lobelii

Familya: Akçaağaçgiller (Sapindaceae)

Cins: Acer

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Lobel's Maple, Calabrian Maple

Güney İtalya’nın Apenin dağ silsilesine özgü, kayın ormanlarının dağınık bir bileşeni olarak yetişen, yaprak döken bir ağaçtır.

Doğal ortamında 20 metreye, kültüre alınan bireylerde ise 25 metreye kadar boylanabilir, kültür bitkileri genellikle dar ve dik bir taç yapısıyla dikkat çeker. Kabuğu genç bireylerde yeşilimsi gri ve düzgün, yaşlandıkça kahverengiye dönerek sığ oyuklu bir görünüm kazanır, sürgünleri ilk yıl kalın, mavimsi beyaz bir balmumu tabakasıyla kaplı yeşil renktedir. Karşılıklı dizilmiş, beş loplu, elsi yaprakları 6-12 santimetre uzunluğunda ve 6-15 santimetre genişliğindedir, lopları tam kenarlı ya da bir iki düzensiz dişlidir, yaprak sapları koparıldığında sütümsü bir özsu sızdırır. Sarı-yeşil çiçekleri korimb düzeninde toplanır ve erken ilkbaharda açar, meyvesi iki kanatlı bir samaradır, kanatları yaklaşık 2,5 santimetre uzunluğunda olup neredeyse 180 derecelik bir açıyla birbirinden ayrılır.

Sadece Apenin dağ silsilesinin güney kesiminde, 200-1750 metre yükseklikler arasındaki sert yapraklı ve yarı yaprak döken orman habitatlarında dağınık, küçük topluluklar hâlinde bulunur. Abruzzo, Bazilikata, Kalabriya, Kampanya, Lazio ve Molise bölgelerinde yayılış gösterir, en güneydeki popülasyonlarına Kalabriya’daki Sila Millî Parkı’nda rastlanır.

Dar ve dik tacı sayesinde dar alanlara dikime uygun bir süs ağacı olarak Kuzey Avrupa’da yaygın biçimde yetiştirilir. Kültürdeki bireylerin çoğu, anaç olarak kullanılan Kafkas akçaağacına aşılanır, bu nedenle gövde diplerinde farklı yaprak yapısına sahip Kafkas akçaağacı kök boğazı sürgünleri görülebilir.

Tür adını Flaman botanikçi Matthias de l’Obel’den alır. Güneybatı Asya kökenli Kafkas akçaağacı ile daha kuzeydeki Avrupa’da yayılan çınar yapraklı akçaağaç arasında morfolojik olarak ara bir konumda yer alır, bu nedenle bazı araştırmacılar onu ikisi arasında doğal bir melez olarak da değerlendirmiştir. Filogenetik çalışmalar türün Kafkas akçaağacı örnekleri arasında tam olarak kümelendiğini göstermiş, bu da türün Kafkas akçaağacı tür kompleksinin batıdaki bir varyantı olabileceğine işaret etmiştir ancak günümüzde bağımsız bir tür olarak kabul edilmeye devam eder. Yedi değil beş loplu olgun yaprakları, çiçek durumularındaki daha kısa saplar ve kök sürgünü vermeme özelliği onu Kafkas akçaağacından ayıran başlıca ölçütlerdir. İtalya’ya özgü tek akçaağaç türü olma özelliğiyle de öne çıkar.