Tarpan

Equus ferus ferus

Familya: Atgiller (Equidae)

Cins: Equus

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Tarpan

Batı Avrasya bozkırlarına özgü, 18. yüzyılda ilk kez bilimsel olarak belgelenip 20. yüzyılın başında soyu tükenen bir memelidir.

Bilinen son bireyi, cidagoAtgillerde ense ile sırt arasında, omuz bölgesinin üstündeki en yüksek nokta. Boy ölçümü buradan yapılır. yüksekliği 140-145 santimetre arasında, gri-boz (fare rengi) bir kürke, koyu renkli bacaklara, sırt boyunca uzanan bir çizgiye, hafif belirgin omuz çizgilerine ve kalın, yarı dik bir yeleye sahipti.

Bozkır ve orman kenarlarında sürüler hâlinde yaşadığı, otsu bitkilerle beslendiği düşünülür. Popülasyonun gerçek anlamda evcilleştirilmemiş yabani atlardan mı, yabanileşmiş evcil atlardan mı yoksa bunların melezlerinden mi oluştuğu tartışmalıdır ancak DNA dizileme çalışmaları en azından bazı bireylerin modern evcil atlardan genetik olarak farklı olduğunu ortaya koymuştur. Geleneksel olarak orman tarpanı ve bozkır tarpanı adında iki alt tip öne sürülmüş olsa da, günümüzde tek bir alt tür olduğu görüşü kabul görür.

Evcil atın (Equus caballus Linnaeus, 1758) tarpandan türediği düşünülür, bu nedenle bazı taksonomistler ikisini aynı türün parçası sayar. Uluslararası Zoolojik Adlandırma Kuralları’nın harfiyen uygulanması durumunda tarpanın Equus caballus adını taşıması gerekirdi ancak biyologlar yabani formu belirtmek için geleneksel olarak Equus ferus adını kullanmayı sürdürmüştür. Son serbest gezen bireyler 19. yüzyılın sonunda Ukrayna’da yakalanıp öldürüldü, esaret altındaki son bilinen birey ise 1918 yılında Rusya’da öldü.

1930’lardan itibaren tarpanın görünümünü evcil at ırklarını seçici üretimle yeniden oluşturma girişimleri Heck atı, Hegardt (Stroebel) atı ve Konik ırkının bazı hatları gibi sonuçlar doğurmuştur ancak bu ırkların genetik yapısı büyük ölçüde evcil atlardan gelir ve gerçek tarpanla doğrudan bir soy bağı taşımaz.