Hagerman Atı

Equus simplicidens

Familya: Atgiller (Equidae)

Cins: Equus

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Amerikan Zebrası
İngilizce
Hagerman Horse, American Zebra

PliyosenYaklaşık 5,3 ile 2,6 milyon yıl önce arasındaki, Pleistosen'den hemen önce gelen ve iklimin giderek serinlediği jeolojik dönem. ve Erken PleistosenYaklaşık 2,6 milyon yıl önce başlayıp 11.700 yıl önce sona eren, buzul çağlarıyla bilinen jeolojik dönem. dönemlerinde Kuzey Amerika’nın batı ve orta bölgelerinde yaşamış, Equus cinsinin en eski ve en ilkel temsilcileri arasında sayılan, zebra yapılı bir memelidir.

Erişkin bireylerin canlı ağırlığının 300-400 kilogram arasında olduğu tahmin edilir, bu değer bir zebranınkiyle benzerdir. Kafatasının genel biçimi zebralarınkine yakındır, diş yapısı ise daha ilkeldir. Kafatasında saban kemiği belirgin biçimde uzundur, göz önü çukuru nispeten büyüktür, alt çenenin dikey kolu ise geriye doğru açılıdır.

Aşındırıcı özellikteki otlarla neredeyse yalnızca otlayarak beslenmiştir, bu beslenme biçimi yaşayan Equus türlerininkine ve özellikle zebralarınkine benzer. Hagerman örneklemi üzerindeki diş aşınma analizi, yaş sınıfları arasında belirgin bir beslenme farkı olmadığını göstermiştir. Aynı alanda yeni doğanlardan erişkinlere kadar farklı yaşlarda bireylerin bulunması sürü hâlinde yaşadığına işaret eder, sürüyü yaşayan atlarda olduğu gibi baskın bir aygırın yönettiği düşünülür.

Fosilleri 1928’de Idaho’nun Hagerman kasabası yakınlarında, çiftlik sahibi Elmer Cook’un arazisinde bulunmuştur. Smithsonian Enstitüsü’nün James W. Gidley yönetiminde yürüttüğü kazılarda yaklaşık üç ton fosil örneği çıkarılmış, beş neredeyse eksiksiz iskelet, yüzden fazla kafatası ve kırk sekiz alt çene ele geçmiştir. Hagerman Horse Quarry olarak bilinen bu alan, türün bugüne dek bulunmuş en yoğun fosil topluluğunu barındırır ve Hagerman Fossil Beds Ulusal Anıtı sınırları içinde yer alır. Hayvanın kalıntılarının bir su kaynağında toplanmış olabileceği ya da bir sürünün taşkın hâlindeki bir nehri geçerken tek bir felaketle öldüğü yönünde farklı yorumlar vardır. Tür, Idaho eyaletinin resmî fosili kabul edilir.

Fosil kalıntıları Idaho, Arizona, Kaliforniya, Teksas, Nebraska ve Kansas’tan Meksika’ya kadar uzanan geniş bir alanda bulunmuştur. En eski kalıntıları yaklaşık 4,1-3,2 milyon yıl öncesine tarihlenir, en genç örnekleri ise Irvingtoniyen dönemine aittir.

Türü ilk olarak Edward Drinker Cope 1892’de Teksas’tan bulunan örneklere dayanarak tanımlamıştır. Hagerman fosilleri 1930’da Gidley tarafından Plesippus shoshonensis adıyla ayrı bir tür olarak adlandırılmış, sonradan iki formun aynı tür olduğu anlaşılınca öncelik ilkesi gereği Equus simplicidens adı korunmuştur. Bazı araştırmacılar türü Plesippus cinsine yerleştirir, cins yerleşimi tartışmalıdır. Tür, Eski Dünya Equus‘larının ve zebra-eşek grubunun atasal kökeni olarak kabul edilir, Pleistosen’in başında Avrasya’da ortaya çıkan Equus stenonis gibi “stenonin” atların da bu türden türediği öne sürülmüştür.