Pers Kalkanı

Strobilanthes dyeriana

Familya: Ayıpençesigiller (Acanthaceae)

Cins: Strobilanthes

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Persian Shield, Royal Purple Plant

Myanmar ve Tayland’ın nemli tropikal bölgelerine özgü, metalik mor çizgili yapraklarıyla tanınan, herdemyeşil bir bitkidir.

Dik gövdeli, gövdesi dört köşeli ve yaklaşık 1 metre boy ile genişliğe ulaşan bir çalıdır. Eliptik ile yumurtamsı arasında değişen, kenarları ince tırtıklı yaprakları 20 santimetre dolayına ulaşır. Üst yüzü koyu yeşil zemin üzerinde orta damardan dışa doğru yayılan metalik mor şeritlerle bezelidir ve gümüşi bir parlaklık taşır, alt yüzü ise tamamen morumsudur. Genç yapraklar pembe veya mor lekeli, yaşlı yapraklar beyazımsı görünür. Huni biçimli, soluk mor ya da mavimsi çiçekleri başak hâlinde dizilir, taç boyu 25-38 milimetre arasındadır ve dört erciğin hepsi taç içinde kalır. Doğal yayılış alanında sonbahar ve kış aylarında çiçek açar, kültürde ise nadiren çiçeklenir.

Sıcak ve nemli ortamları sever. Parlak ama doğrudan olmayan ışığı ya da yarı gölgeyi tercih eder, ışık azaldığında veya hava serinlediğinde yaprak rengi solar. Verimli, organik maddece zengin ve iyi süzülen toprakta gelişir. Dona dayanıklı değildir, en düşük sıcaklık eşiği yaklaşık 10 °C olarak kabul edilir ve soğuk iklimlerde genellikle tek yıllık ya da saksı bitkisi olarak yetiştirilir. Gövde ve yaprak çelikleriyle kolayca çoğaltılır, tohumla da üretilebilir. Kapalı ortamda kırmızı örümcek akarı ve mantar sineği, aşırı sulamada ise kök çürüklüğü sorun çıkarır. Bazı bölgelerde Junonia atlites kelebeği için konukçu bitkiBir canlının, örneğin bir tırtılın üzerinde yaşadığı ya da beslendiği bitki. olduğu bildirilir.

Süs bitkisi olarak çiçekleri için değil, yaprak rengi için yetiştirilir. Saksıda, asma sepette, sınır dikimlerinde ve gölge bahçelerinde kullanılır, kapalı mekânda ev bitkisi olarak da değerlendirilir. Renk yaşla solabildiği için sıklıkla tek yıllık gibi ele alınır, ucu budanarak daha dolgun bir biçim kazandırılır. Royal Horticultural Society’nin Award of Garden Merit ödülünü almıştır.

İlk kez 1893’te Maxwell Tylden Masters tarafından Gardeners’ Chronicle dergisinde tanıtılmış, tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. dyeriana İngiliz botanikçi Sir William Turner Thiselton-Dyer’e (1843-1928) ithaf edilmiştir. Güncel taksonomik kayıtların çoğunda ayrı bir tür olarak değil, Strobilanthes auriculata var. dyeriana (Mast.) J.R.I.Wood (2003) adıyla bu türün bir varyeteBir türün içinde belirli bir özelliğiyle (renk, boy gibi) ayrılan doğal çeşit. Alt türden daha düşük bir sınıflandırma düzeyidir.si sayılır. Strobilanthes maclellandii ve Perilepta dyeriana eş anlamlıları arasında yer alır. Bahçecilik kaynaklarında ise Strobilanthes dyeriana ya da Strobilanthes dyerianus adı hâlâ yaygın kullanılır. Aşağıdaki Catalogue of Life bağlantısı da bu nedenle varyete düzeyindeki kayda gider.