Kızılasma

Vitis coignetiae

Familya: Asmagiller (Vitaceae)

Cins: Vitis

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Crimson Glory Vine

Japonya, Kore, Sahalin ve Kuril Adaları’nın serin ve nemli ormanlarına özgü, ağaç tepelerine kadar tırmanan, yaprak döken, odunsu gövdeli bir bitkidir.

Çok güçlü gelişen bir sarılıcıdır ve destek bulduğunda 20-25 metreye kadar yükselebilir. Genç sürgünleri gri-kahverengi tüylüdür, her üçüncü boğumda sülükBitkilerin tırmanırken tutunmasını sağlayan, ince ve sarmal biçimli organ. bulunmaz. Asmalar arasında en büyük yapraklardan birine sahiptir, yuvarlak-yumurtamsı yaprakları 10-25 santimetre genişliğindedir, belirsiz biçimde 3-5 lobYaprak ya da başka bir organın kenarında, girintilerle birbirinden ayrılmış yuvarlak çıkıntı.lu, kenarları dişli, tabanı kalp biçimlidir. Yaprağın üst yüzeyi koyu yeşil ve tüysüzdür, alt yüzeyi kalın, pas kahverengi keçemsi bir tüy tabakasıyla kaplıdır. Yaprak sapı 5-15 santimetre uzunluğundadır. Sonbaharda yapraklar kızıl, kırmızı-turuncu ve kırmızı-mor tonlara döner. Yabani bireyler erkek, dişi ya da erselikAynı çiçekte hem erkek hem dişi üreme organlarının bulunması. olabilir. Büyük salkımlarda taşınan meyveleri yaklaşık 1 santimetre çapında, mor-siyah renkli ve iri tohumludur.

Serin, nemli ormanlarda kumlu-killi topraklarda yetişir ve büyük ağaçların gövdesini destek olarak kullanır. Tam güneşte ya da yarı gölgede, iyi süzülen topraklarda hızlı gelişir, sonbahar rengi fakir veya kireçli topraklarda daha canlı olur. Dinlenme dönemindeki bitki yaklaşık -25 °C’ye kadar dona dayanır, ilkbahardaki genç sürgünler ise geç donlardan zarar görebilir. Mayıs ile Temmuz arasında çiçek açar. Tohumla ve daldırmayla çoğaltılır, daldırma bu tür için en uygun yöntemdir, çelikle çoğaltmak zordur.

Japonya’da yama-budō, Kore’de meoru adıyla bilinir. Doğu Asya’da sonbahar yapraklarının canlı kızıl rengi nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilir, duvarlara, çardaklara ve büyük ağaçların üzerine tırmandırılarak kullanılır. Meyveleri çiğ tüketim için pek uygun değildir ancak Kore ve Japonya’da bu meyvelerden şarap yapılır, şarap başlangıçta acıdır ve şeker eklenerek yumuşatılır. Kore halk hekiminde meyvesi iltihaplı hastalıklar ve kanser tedavisinde kullanılmıştır, meyvedeki antosiyaninMeyve, çiçek ve yapraklara kırmızı, mor ya da mavi renk veren, suda çözünen bitki pigmenti.ler bu alandaki bilimsel çalışmalara konu olmuştur. Kraliyet Bahçecilik Derneği’nin (RHS) Bahçe Değeri Ödülü’ne sahiptir.

Tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. coignetiae, 1875’te Japonya gezisinden tohum getirdiği bildirilen Marie Coignet’ye (Sisley doğumlu) adanmıştır, bilimsel olarak 1883’te tanımlanmıştır. Avrupa’da filoksera salgını sırasında dirençli yabani asma aranırken Doğu Asya’dan gönderilen örnekler arasında yer almış ancak filokseraya direnci düşük bulunduğu için ıslah çalışmalarında tutulmamıştır. Var. coignetiae ve var. glabrescens olmak üzere iki varyeteBir türün içinde belirli bir özelliğiyle (renk, boy gibi) ayrılan doğal çeşit. Alt türden daha düşük bir sınıflandırma düzeyidir.si vardır.