Kış Asması

Vitis vulpina

Familya: Asmagiller (Vitaceae)

Cins: Vitis

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Kış Üzümü Asması
İngilizce
Frost Grape, Winter Grape, Fox Grape

Kuzey Amerika’nın doğu ve orta kesimlerinde, Kanada’da ise Ontario eyaletinde doğal olarak yayılan, nehir kıyılarında ve taşkın ormanlarında yetişen, yüksek tırmanıcı odunsu bir bitkidir.

Gövdesi kalın ve odunsudur, 18 metreye kadar uzayabilir. Genç sürgünleri gri-yeşil renklidir, zamanla kızıl kahverengiye döner, yaşlı gövdelerin kabuğu şeritler hâlinde soyulur. Dallanmış sülükBitkilerin tırmanırken tutunmasını sağlayan, ince ve sarmal biçimli organ.ler 20 santimetreye kadar uzar ve yaprakların karşısındaki boğumlarda çıkar, aynı boğumda sülük ile çiçek durumuÇiçeklerin bir sap üzerinde belirli bir düzenle bir arada dizilmesi; salkım ve şemsiye gibi türleri vardır. birlikte bulunmaz. Kalp biçimli yaprakları 9-18 santimetre uzunluğundadır, genellikle lobYaprak ya da başka bir organın kenarında, girintilerle birbirinden ayrılmış yuvarlak çıkıntı.lu değildir veya hafifçe üç loblu görünür, kenarları iri ve düzensiz dişlidir. Üst yüzü koyu yeşil ve düz, alt yüzü daha açık renklidir, damarlar üzerinde kısa tüyler, damar koltuklarında ise küçük tüy demetleri bulunur. Yeşilimsi, güçlü ve tatlı kokulu çiçekleri 9-19 santimetrelik salkımlar oluşturur ve işlevsel olarak tek eşeylidir. Siyah, küresel meyveleri 8-12 milimetre çapındadır, kabuğu etinden kolayca ayrılır.

Taşkın ormanları, nehir ve dere kıyıları, orman kenarları, çalılıklar ve çit boylarında, güneşli ya da yarı gölgeli yerlerde yetişir. Soğuğa en dayanıklı asma türlerinden biri olarak bilinir, şiddetli yaz sıcağına ve uzun süreli kuraklığa dayanıklılığı ise zayıftır. Çok asitli ve ekşi olan meyvesi ilk kırağıdan sonra tatlanır, yaygın İngilizce adı da bu özelliğine dayanır. Meyvelerini kuşlar ve memeliler yer, yapraklarıyla geyikler beslenir, bazı şahin güvesi türlerinin tırtılları için konukçu bitkiBir canlının, örneğin bir tırtılın üzerinde yaşadığı ya da beslendiği bitki.dir. Çiçekleri arıları çeker, sık yapısı ötücü kuşlara yuva ve barınak sağlar.

Kırağıdan sonra tatlanan meyveleri yenebilir. Dalları çelenk yapımında kullanılır, 1806’dan beri kültürde yetiştirildiği bilinir ve bahçelerde çitlere, ağaçlara tırmanan bir asma olarak değerlendirilir. Geleneksel olarak böbrek, karaciğer, sindirim ve idrar yolu rahatsızlıkları ile romatizma gibi çeşitli şikâyetlerde de kullanılmıştır.

Tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. Latince “tilkiye ait” anlamına gelen vulpina sözcüğünden gelir, tilkilerin bu asmanın meyvesine düşkün olduğuna inanıldığından bu adın verildiği düşünülür. Yaprakları çoğunlukla hiç loblu olmamasıyla ya da çok sığ loblu olmasıyla diğer Vitis türlerinden ayrılır. Uzun süre nehir üzümü ile karıştırılmış, frost grape adı her iki türe de verilmiştir. Eski literatürde Vitis cordifolia adıyla da geçer.