Karides Çiçeği

Justicia brandegeeana

Familya: Ayıpençesigiller (Acanthaceae)

Cins: Justicia

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Kırmızı Karides Çiçeği
İngilizce
Shrimp Plant, Mexican Shrimp Plant, False Hop

Meksika’dan Orta Amerika’ya uzanan mevsimlik kurak tropikal bölgelere özgü, karides kuyruğunu andıran renkli brakteÇiçeğin ya da çiçek durumunun hemen altında yer alan, bazen yapraktan farklı biçimde ve renkli olan özelleşmiş yaprak.leriyle tanınan, herdemyeşil bir çalıdır.

Boyu genellikle 1 metre, genişliği 60-90 santimetre kadardır. İnce yapılı dalları ve gövdesi ince tüylerle kaplıdır. Yeşil renkli, oval yaprakları 3-7,5 santimetre uzunluğundadır. Gösterişli kısmı aslında çiçek değil, zincir biçiminde dizilen brakteleridir. Brakteler başlangıçta beyazdır, güneş ışığı arttıkça açık pembeden koyu somon rengine döner ve dizilerin uzunluğu yaklaşık 30 santimetreye ulaşabilir. Gerçek çiçekleri uzun ve ince yapılıdır, beyaz renklidir ve boğaz kısmında bordo benekler taşır.

Tozlaşmasında esas olarak sinekkuşları rol oynar, kelebekler de tozlaştırıcılar arasındadır. Tropikal bölgelerde gölgede, kumlu veya tınlı, iyi drene olan topraklarda yetişir. Çiçeklenmesi aylarca sürer, kısa bir aradan sonra yeniden başlar. Örümcek akarı, beyaz sinek ve nematodlar başlıca zararlılarıdır, mantarsal kök çürüklüğü ve yaprak lekeleri ise başlıca hastalıklarıdır. Ömrü 10-20 yıl kadardır.

Dünya genelinde süs bitkisi olarak yaygın biçimde yetiştirilir. Düşük ışığa ve ihmale dayanıklı olduğundan saksı bitkisi olarak da tercih edilir. Kurağa dayanıklıdır, gübre gerektirmez, yılda bir budanarak bodur ve dallı yapısı korunur. 7 °C’nin altındaki sıcaklıkları sevmez, serin iklimlerde cam altında yetiştirilir. Çelikle kolayca çoğaltılır. Sarı, pembe ve koyu kiremit kırmızısı brakteli kültür çeşitleri bulunur ve Royal Horticultural Society’nin Award of Garden Merit ödülünü taşır. Doğal yayılış alanı dışında Florida’da doğallaşmıştır, Teksas, Porto Riko ve Vietnam gibi yerlere de götürülmüştür. Fitokimyasal içeriği yakın zamanda incelenmeye başlanmıştır.

Tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. brandegeeana, Amerikalı botanikçi Townshend Stith Brandegee’ye (1843-1925) ithaf edilmiştir ve sıklıkla yanlışlıkla brandegeana biçiminde yazılır. Bugünkü adı 1969’da yayımlanmıştır, daha önce Brandegee tarafından 1912’de Beloperone guttata adıyla tanımlanmıştı. Calliaspidia guttata ve Drejerella guttata da eş anlamlı adlar arasındadır. Justicia cinsi 900’den fazla türden oluşur.