Dicle Alabalığı

Salmo tigridis

Familya: Alabalıkgiller (Salmonidae)

Cins: Salmo

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Dicle Alası
İngilizce
Tigris Trout, Upper Tigris Trout

Türkiye’nin güneydoğusunda, Van Gölü’nün güneyinde kalan Yukarı Dicle havzasındaki Çatak ve Müküs derelerine özgü, soğuk ve berrak sularda yaşayan bir balıktır.

Standart boyu 40 santimetreye kadar ulaşabilen, iğ biçimli gövdeye sahip bir alabalıktır. Canlı hâlde gövde yanları yeşilimsi renktedir, üzerinde göz bebeğinden küçük, halkalı birkaç siyah benek ile yine göz bebeğinden küçük, düzensiz biçimli ve halkalı birkaç kırmızı benek bulunur, yağ yüzgecinde kırmızı ya da siyah benek görülmez. Bölgedeki diğer Salmo türlerinden, yağ yüzgeci tabanı ile yan çizgi arasında 19-20 pul sırası bulunmasıyla (diğerlerinde 12-17), sırt yüzgeci başlangıcı ile yan çizgi arasında 32-35 pul sırası bulunmasıyla (diğerlerinde 23-32) ve kuyruk sapının daha derin ve gövdeli yapısıyla ayırt edilir.

Kaya ve çakıl tabanlı, orta hızda akan, soğuk ve berrak akarsuların yukarı kesimlerinde yaşar, tatlı su kaynaklı ve bentopelajik bir türdür. İnsana karşı zararsızdır, balıkçılık açısından potansiyel bir ilgi taşıdığı belirtilir.

Türkiye’ye endemik bir türdür, bilinen dağılımı yalnızca Van Gölü’nün güneyindeki Çatak ve Müküs dereleriyle sınırlıdır. Bu derelere sonradan yerleştirilen gökkuşağı alabalığıyla aynı suları paylaşması, rekabet ve melezleşme yoluyla tür üzerinde ek bir baskı oluşturma potansiyeli taşır.

Tür, 2011 yılında Davut Turan, Maurice Kottelat ve Yusuf Bektaş tarafından tanımlanmıştır, tür epiteti tigridis Dicle Nehri’nin Latince adı olan Tigris‘in tekil tamlayan hâlinden gelir. Bölgedeki alabalık popülasyonları daha önce kahverengialabalık veya onun bir alt türü sayılırken, morfolojik ve moleküler veriler bu popülasyonun ayrı bir tür olduğunu ortaya koymuştur. Son yirmi yılda Anadolu akarsularından tanımlanan Munzur alabalığı, Rize alabalığı ve Çoruh alabalığı gibi endemik alabalık türlerinden biridir.