Türkiye’nin Karadeniz’e akan akarsularının yukarı kesimlerinde, Sakarya havzası ile Çoruh havzası arasındaki bölgede ve Gürcistan’da yaşayan, tatlı suya özgü bir balıktır.
Vücudu canlıyken kahverengi tonlarındadır, kuyruk hariç en fazla yaklaşık 25 santimetre boya ulaşır. Gözlerinin arkasında büyük ve belirgin bir leke bulunur. Sırt bölgesi ve vücudun üst yan kısmında, boyut büyüdükçe sayısı azalan, küçük ve halkalı siyah benekler yer alır, bu benekler sırt yüzgecinin önündeki orta sırt hattında görülmez. Kırmızı benekler sayıca az, küçük ve halkalı olup vücudun orta ve alt yan kısımlarında üç dört düzensiz boyuna sıra hâlinde dizilir. Baş uzun ve cinsiyete göre belirgin biçimde farklılaşır, üst çene gözü aşacak kadar uzundur.
Karadeniz’e akan akarsu sistemlerinde göçmen akrabalarının aksine yerleşik bir formdur, üreme döneminde göç etmez. Yüksek oksijenli, soğuk ve hızlı akan suları ve kumsuz, çakıllık ve kayalık tabanlı gölcükleri tercih eder. Üreme dönemi 15 Eylül-15 Ekim arasına denk gelir. Kış aylarında yakalanan örneklerin mide içeriğinin boş çıkması, bu dönemde beslenmeyi büyük ölçüde durdurduğuna işaret eder.
Aynı akarsularda görülen göçmen Çoruh alabalığı ile benek sayısı, büyüklüğü ve dağılımı gibi özelliklerin bileşimiyle ayırt edilir. Genetik çalışmalar, kuzeydoğu Anadolu’daki bu yerleşik popülasyonun Karadeniz havzasındaki Karadeniz alabalığı ve Çoruh alabalığına yakın olduğunu ancak mitokondriyal DNA filogenisi bakımından ayrı bir soy oluşturduğunu ortaya koyar. Bazı araştırmacılar ise üç taksonun ayrı tür statüsünü tartışmalı bulur.
Trabzon Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü’nün Karasal ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme projesi kapsamında, Karadeniz’e akan çeşitli derelerde markalanarak izlenmektedir.
