Çoruh Alabalığı

Salmo coruhensis

Familya: Alabalıkgiller (Salmonidae)

Cins: Salmo

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Çoruh Alası
İngilizce
Coruh River Trout, Anatolian Sea Trout

Türkiye’nin kuzeydoğusunda Yeşilırmak havzasından Çoruh havzasına kadar Karadeniz’e dökülen akarsularda, muhtemelen Gürcistan’ın Çoruh Nehri’nin aşağı kesimlerinde de yaşayan, tatlı sularda bulunan bir alabalık türüdür.

Gümüş renkli vücuduyla dikkat çeker, kuyruk hariç 80 santimetreye kadar büyüyebilir ve Türkiye’deki Salmo türleri arasında en iri boya ulaşanlardan biridir. Yirmi üç santimetreden uzun bireylerde 4 ila 17 arasında siyah benek bulunur, bu benekler sırtta ve vücudun yanlarında dağılır, sayıları balığın boyuyla birlikte artar. Benekler orta büyüklükte olup genellikle göz bebeğine eşit ya da ondan küçüktür ve beyaz bir halka ile çevrilidir, vücudun orta bölgesinde ayrıca kırmızı benekler görülür. Anal yüzgecinde 10-12 yumuşak ışın, omurgasında ise 55-60 omur bulunur.

Berrak, orta hızda akan ve tabanı kum-çakıl karışımı sulara yerleşir, nehir ve derelerin ana kollarının orta kesimlerini tercih eder, zaman zaman alt kesimlerde de yaşar. Beş kilometreden kısa kıyı derelerinde de bulunur ancak 5-35 kilometre uzunluğundaki orta boy derelerde nadiren görülür. Yumurtlamanın ardından denize ya da nehirlerin alt kesimlerine iner, su sıcaklığının yükseldiği nisan-mayıs dönemine kadar burada kalır. Ekim-kasım aylarında üremek için akarsuların yukarı kesimlerine göç eder, onlu gruplar hâlinde hareket eder ve üremenin ardından geri döner. Gündüz saatlerinde, özellikle sıcak aylarda bol miktarda beliren sinek ve kelebeksinek gibi böcekleri yüzeyde avlayarak beslenir, pusuya yatıp avını yakalayan bir avlanma stratejisi izler.

2010 yılında Davut Turan, Maurice Kottelat ve Semih Engin tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır, adını yaşadığı Çoruh Nehri’nden alır. Dağılım alanının Çoruh havzasıyla sınırlı ve dar oluşu, habitat bozulması ve olası aşırı avlanma baskısıyla birleşince IUCN Kırmızı Listesi’nde Neredeyse Tehdit Altında kategorisine yerleştirilmesine yol açmıştır. Canlı renkleri ve güçlü yapısı nedeniyle sportif olta balıkçılığında rağbet görür, özellikle kuru sinek tekniğine verdiği tepkiyle tanınır.