Tibet Atı

Equus kiang

Familya: Atgiller (Equidae)

Cins: Equus

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Kiang, Tibetan Wild Ass, Khyang, Gorkhar

Tibet Platosu’na, Hindistan’ın Ladakh bölgesine, Pakistan’ın kuzeyine, Çin’e ve Nepal’in kuzey kesimlerine özgü, yaban eşeklerinin en büyüğü olan bir toynaklı memelidir.

Vücut uzunluğu 182-214 santimetre, omuz yüksekliği 132-142 santimetre, kuyruğu 32-45 santimetre civarındadır, ağırlığı erkeklerde 350-400 kilograma, dişilerde ise 250-300 kilograma ulaşır. İri kafası, küt burnu ve dik, kısa yelesiyle dikkat çeker, kısa kulakları ve gür kuyruk püskülü nedeniyle eşekten çok ata benzer bir görünüme sahiptir. Tüy rengi mevsime göre değişir, yaz aylarında kızılımsı kahverengi, kış aylarında koyu kahverengidir, yaz kürkü kısa ve ince, kış kürkü uzun ve kalındır.

2.700-5.400 metre yükseklikteki dağlık çayırlık ve step benzeri açık alanlarda yaşar. Otçul bir türdür, başlıca ot ve kısa boylu bitkilerle beslenir, geniş alanlara yayılmış ve bolca bulunan tüylü kavuzlu otları (Stipa türleri) tercih eder. 5 ila 400 bireyden oluşan, yaşlı bir dişinin liderliğindeki sıkı bağlı sürüler hâlinde yaşar, sürü besin ararken uzun mesafeler kat edebilir. Çiftleşme mevsimi ağustos-eylül aylarına denk gelir, yaklaşık bir yıl süren gebelik sonunda dişi tek bir yavru doğurur, yavru doğumdan birkaç saat sonra ayakta durabilir hâle gelir. Doğada yaklaşık 20 yıl yaşar.

Geçmişte eti ve derisi için yoğun biçimde avlanmış, bu durum coğrafi yayılış alanının daralmasına yol açmıştır. Günümüzde CITESYabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretini denetleyerek bu ticaretin türleri tehdit etmesini önlemeyi amaçlayan sözleşme (Vaşington Sözleşmesi). Ek II'deki türlerin ticareti izne bağlıdır. Ek II listesinde yer alır ve Çin’de birinci sınıf korunan tür statüsündedir. Bazı doğa tarihçileri, gezginlerin Tibet atına dair anlatılarının antik Yunan kaynaklarındaki tek boynuzlu at efsanesine ilham kaynaklarından biri olabileceğini öne sürer.

Asinus alt cinsinin en büyük üyesidir ve genetik olarak Asya yaban eşeğine çok yakındır, iki tür arasındaki mitokondriyal DNAHücrenin enerji merkezi olan mitokondride bulunan ve yalnızca anneden geçen kalıtım maddesi. Türler arasındaki akrabalığı araştırmada sıkça kullanılır. farkı yalnızca yüzde bir düzeyindedir, bu nedenle geçmişte bu türün bir alt türü olarak sınıflandırılmıştır. Geleneksel olarak batı, doğu ve güney kiangı olarak adlandırılan üç alt tür (Equus kiang kiang, E. k. holdereri, E. k. polyodon) tanımlanmıştır ancak bu ayrımın geçerliliği tartışmalıdır. Küresel popülasyonu 60.000-70.000 birey olarak tahmin edilir, bunun yaklaşık yüzde 90’ı Çin sınırları içinde yaşar.