Kırmızı Meyveli Sumak

Rhus copallinum

Familya: Kajugiller (Anacardiaceae)

Cins: Rhus

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Winged Sumac, Shining Sumac, Dwarf Sumac, Flameleaf Sumac

Kanada’nın güneydoğusundan Amerika Birleşik Devletleri’nin orta ve doğu kesimlerine, kuzeydoğu ve orta Meksika ile Küba’ya uzanan bir alanda doğal olarak yetişen, yaprak döken, çalı ya da küçük ağaç formunda bir bitkidir.

Boyu genellikle 3,5-5,5 metre arasındadır ve yuvarlak bir taç oluşturur, yayılış alanının güneyinde daha ağaçsı bir görünüm kazanabilir. Genç dalları, yaprak sapları ve yaprak ekseni sık tüylüdür. Almaşık dizilişli, tüysüYan damarların ya da yaprakçıkların, bir tüyün kılçıkları gibi ana eksenin iki yanında sıralanması. bileşik yapraklarında 7-21 yaprakçık bulunur. Yaprakçıklar üst yüzeyde parlak, sert dokulu, uzunca ve mızraksı biçimlidir, 3-8 santimetre boyundadır. Yaprak ekseni, her yaprakçık çiftinin arasında 1-5 milimetre genişliğinde kanatlıdır ve bu özellik bitkinin en belirgin ayırt edici işaretidir. Küçük, yeşilimsi sarı çiçekleri sık ve uç konumlu salkımlar hâlinde açar. Meyvesi 4-5 milimetre boyunda, hafifçe yassı, kırmızı ve tüylü bir çekirdekli meyvedir. Yaprakları sonbaharda turuncu-kırmızıya döner.

Tam güneşte ve iyi drene olan topraklarda en iyi gelişir, kirliliğe, kuraklığa, ağır budamaya ve sıkışmış toprağa dayanıklıdır. Tuz serpintisini, kayalık ve sığ toprakları da tolere eder. Yer altı sürgünleriyle yayılarak yoğun kümeler oluşturur, yol kenarları gibi bozulmuş alanları kolayca kolonileştirir ve yerleştiği yerden çıkarılması zordur. Yangına uyumludur, tohumların çimlenmesi ısıyla artar ve toprak üstü kısımları yandığında kökten yeniden sürgün verir. Erkek ve dişi çiçekler genellikle ayrı bireylerde bulunur, yalnızca dişi çiçekler meyve verir. Böceklerle tozlaşır, Florida’nın kuzeyinde çeşitli arı türlerinin çiçeklerini ziyaret ettiği kaydedilmiştir. Meyveleri kış boyunca dalda kalarak kuşlara besin sağlar, geyikler de dallarını yer.

Parlak yaprakları ve gösterişli sonbahar rengi nedeniyle süs bitkisi olarak değer görür, doğal ve resmî olmayan peyzajlarda tercih edilir, Büyük Britanya’da da yetiştirilir. Otopark çevrelerindeki tampon şeritler, otoyol orta refüjleri ve arazi ıslahı için önerilir. Hafif ekşi meyveleri yenebilir ve A vitamini bakımından zengindir, ezilip suya katılarak limonataya benzer bir içecek hazırlanır. Geleneksel halk hekimliğinde meyvesi ağız yaraları ve dizanteri için, kabuğu ise ishal tedavisinde kullanılmıştır.

Carl Linnaeus tarafından 1753’te Species Plantarum‘da tanımlanmıştır. Tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. bazı kaynaklarda copallina biçiminde yazılır ancak bu yazım bitki adlandırma kurallarıyla tutarlı değildir. Bazı botanikçiler türü coğrafi biçimlerine göre birkaç ayrı türe böler, geniş kabulde ise var. copallinum, var. latifolia ve var. leucantha gibi varyeteBir türün içinde belirli bir özelliğiyle (renk, boy gibi) ayrılan doğal çeşit. Alt türden daha düşük bir sınıflandırma düzeyidir.leri içerir. Kanatlı yaprak ekseni, aynı cinsin tüysü bileşik yapraklı diğer türlerinden onu ayırır. Zehirli sumak ile karıştırılabilir ancak o koltuk altı salkımlı ve pürüzsüz meyvelidir, Rhus türleri ise uç salkımlı ve kırmızı tüylü meyvelidir.