Zebra Çiçeği

Aphelandra squarrosa

Familya: Ayıpençesigiller (Acanthaceae)

Cins: Aphelandra

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Afelandra
İngilizce
Zebra Plant

Brezilya’daki Atlantik Ormanı’na özgü, nemli orman altı katmanında yetişen, dünya genelinde süs bitkisi olarak yetiştirilen bir çalıdır.

Doğal ortamında 1,8 metreye kadar boylanabilen, silindirik gövdeli bir çalıdır, saksı kültüründe ise genellikle 30-45 santimetre civarında tutulur. Koyu yeşil, parlak, elips biçimli yaprakları 25-30 santimetreye ulaşabilir, kenarları düz ya da hafif dalgalıdır ve yüzeyi tüysüzdür. Ana damarlar boyunca uzanan belirgin beyaz çizgiler, bitkiye adını veren zebra derisi görünümünü kazandırır. Gövde ucunda oluşan bir ila üç başakta yumurtamsı, sivri uçlu, sarı ya da turuncu renkli brakteÇiçeğin ya da çiçek durumunun hemen altında yer alan, bazen yapraktan farklı biçimde ve renkli olan özelleşmiş yaprak.ler bulunur ve bu braktelerin arasından çıkan sarı taç 3,75-5 santimetre uzunluğundadır. Braktelerden oluşan başaklar haftalarca dayanır.

Parlak ama doğrudan olmayan ışıkta, sıcak ve yüksek nemli ortamlarda gelişir. En iyi gelişimini 18-21 °C aralığında gösterir, uzun süre 15 °C’nin altına düşen sıcaklıklarda zarar görür. Toprağın nemli kalmasını ister ancak su birikmesine dayanmaz, aşırı sulamada kök çürümesi görülür. Kış aylarında yarı dinlenme dönemine girer. Doğal olarak sonbaharda çiçek açar, fakat saksı koşullarında sık çiçeklenmez ve gelişme koşullarına karşı hassastır. Uygun bakımla yıllarca yaşayabilir.

Süs değeri, yapraklarındaki desene ve renkli çiçek başağına dayanır, dünyanın pek çok yerinde iç mekân bitkisi olarak yetiştirilir. Bakımı hassas olduğundan yetiştirilmesi kolay bir bitki sayılmaz. İnsanlar ve evcil hayvanlar için zehirli değildir ancak özsuyu hassas ciltte tahrişe yol açabilir. Türkiye’de doğal olarak yetişmez, iç mekân süs bitkisi olarak yetiştirilir ve zebra bitkisi, zebra çiçeği ya da afelandra adlarıyla bilinir.

Tür, 1847’de Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck tarafından Flora Brasiliensis içinde tanımlanmıştır. Justicia macrophylla ve Ruellia comosa eş anlamlıları arasında yer alır. Cins adı Aphelandra, Eski Yunanca “basit” ve “erkek” anlamına gelen sözcüklerden türer ve tek gözlü başçıkErciğin ucunda bulunan ve poleni üreten, genellikle keseye benzeyen kısım.lara işaret eder. Doğal yayılış alanı dışında Ascension Adası ve Dominik Cumhuriyeti’nde de kayıtlıdır.