Mermer Örümceği

Araneus marmoreus

Familya: Küre Ağ Örümceğigiller (Araneidae)

Cins: Araneus

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Marbled Orbweaver, Pumpkin Spider

Kuzey Amerika’dan Avrupa, Kafkasya ve Rusya üzerinden İran, Orta Asya, Hindistan, Çin, Kore ve Japonya’ya uzanan geniş bir Holarktik yayılışa sahip, orman kenarlarındaki çalılıklarda, çayırlarda, bataklıklarda ve akarsu kıyılarındaki otluk alanlarda yaşayan bir örümcektir.

Belirgin bir cinsel iki biçimlilik gösterir, dişiler 9-18 milimetre boyundayken erkekler 6-8 milimetre dolayında kalarak çok daha küçüktür. Oval ve şişkin karnı, cins içindeki diğer türlerden ayrılan başlıca özelliğidir. Karın, turuncu, sarı ya da beyazımsı bir zemin üzerinde siyah, kahverengi ve gri tonlarında mermer görünümlü lekelerle kaplıdır, türe adını veren desen de budur. İki ana renk formu tanımlanır. Tipik marmoreus formunda turuncu zemin üzerinde koyu kenarlı belirgin bir orta bant deseni bulunurken, özellikle Avrupa’da yaygın pyramidatus formunda karın daha soluk renklidir ve arka uçta tek, koyu kırmızımsı kahverengi bir leke taşır. Baş-göğüs bölgesi sarıdan koyu turuncuya değişen renktedir ve ortada ve yanlarda koyu çizgiler taşır. Bacaklar kırmızımsı kahverengi zeminde siyah-beyaz halkalıdır, karnın alt yüzünde ise beyaz kenarlıklarla çevrili koyu bir bant bulunur. Sekiz gözü iki sıra hâlinde dizilidir.

Etçil bir avcıdır, ağına takılan uçan böceklerle, özellikle güve ve sineklerle beslenir ve bu yönüyle doğal zararlı böcek kontrolüne katkı sağlar. Argiope gibi diğer küre örücülerden farklı olarak ağın ortasında değil, yaprakların ipekle birbirine tutturulmasıyla oluşturulan yanal bir sığınakta bekler. Sığınaktan ağın merkezine uzanan bir sinyal ipliği, avın ağa takıldığını örümceğe bildirir. Dikey yönelimli, tekerlek biçimli ağını genellikle günlük olarak yeniler.

Çiftleşme geç yaz aylarında gerçekleşir. Dişi, ekim ayı civarında birkaç yüz yumurta içeren, beyaz ipekten yassı küre biçiminde bir koza örer. Yavrular koza içinde kışı geçirdikten sonra ilkbaharda yumurtadan çıkar ve yaz ortasına doğru erişkinliğe ulaşır. Erişkin bireyler yaz ortasından sonbaharın ilk sert donlarına kadar görülür, ardından ömürlerini tamamlar.

Tür ilk kez 1757 yılında İsveçli araknolog Carl Alexander Clerck tarafından tanımlanmıştır. Clerck’in aynı eserde tanımladığı Araneus pyramidatus adı, sonradan bu türün eş anlamlısı olarak kabul edilmiştir. Zaman içinde onlarca farklı bilimsel ad altında yeniden tanımlanmış olup bunların tamamı günümüzde A. marmoreus‘un eş anlamlısı sayılır. Araneus cinsinin Türkiye’de doğal olarak yayılış gösteren yaklaşık on türünden biridir.