Güney Afrika’ya özgü, Pretoria çevresi, Nylsvley ve Kruger Ulusal Parkı’nda birbirinden kopuk üç bölgede bulunan, yeraltı yaşamına uyum sağlamış küçük bir memelidir.
Gövdesi torpido biçiminde ve yuvarlak hatlıdır, uzunluğu yaklaşık 10 santimetre, ortalama ağırlığı 35 gram civarındadır. Kısa, yoğun ve parlak tüyleri açık kahverengimsi altın tonlarındadır, yanlarda ve karın tarafında daha açıktır. Gözleri tüylü deriyle örtülüdür, kulakları küçüktür ve tüylerin altında gizlidir, kuyruğu dışarıdan görünmez. Sert, keratinli burnu ile ön ayaklarındaki iri pençe kazmaya, beş parmaklı ve perdeli arka ayakları ise toprağı geriye itmeye yarar. Ailenin en küçük üyeleri arasındadır ve orta kulaktaki çekiç kemiği ailedeki diğer türlerde olduğu kadar iri değildir.
Başlıca böceklerle, özellikle çekirgeler ve böcek larvalarıyla, ayrıca solucanlarla beslenir. Avının büyük bölümünü yer altında yakalar, yüzeyde yakaladığı avı da yeraltına taşıyarak tüketebilir. Yalnız yaşayan ve bölgesini savunan bir türdür. Kumun içinde ilerlerken toprağı gövdesinin yanlarından geriye iter, yüzeye yakın yerlerde arkasında çöken geçici tüneller, daha derinde ise kalıcı tünel ağları ve yuvalar açar. Etkinliğini öğleden sonra ve gece yoğunlaştırır ancak yalnızca geceleri aktif değildir, hareketi toprak sıcaklığına göre değişir. Yağmurdan sonra aktivitesi artar, kurak dönemlerde azalır veya durur. Aşırı sıcaktan kaçınmak için günlük kısa süreli torporHayvanın enerji tasarrufu için vücut sıcaklığını ve metabolizma hızını geçici olarak düşürdüğü, hareketsiz ve uyuşuk durum. geçirebilir ve sıcaklığın 38 °C’yi aştığı günlerde serin, gölgeli yeraltı bölümlerine çekilir. Tünel açma etkinliği toprağın gözenekliliğini, havalanmasını ve drenajını artırır.
Güney Afrika’nın bushveld bölgelerinde, aşınmış kuvarsit veya granit sırtlar boyunca bulunur, iyi sulanan bahçelerde de yaygındır. Kazma gücü sınırlı olduğundan sıkışık topraklarda tünel açamaz, bu yüzden parçacık boyutu görece düzgün, kumlu ve iyi drene olan topraklarda yaşayabilir. Ağaç ve çalı örtüsünün daha fazla olduğu alanlarda görülür. Bulunduğu yerlerde yerel olarak yaygın olabilir ancak dağılımı son derece parçalıdır ve popülasyonlar birbirinden yüzlerce kilometre uzakta bulunabilir.
Üreme belirli bir mevsime bağlı değildir ancak yağışlı mevsimde daha sık gerçekleşir. Dişi bir seferde genellikle iki, bazen bir yavru doğurur. Yavrular tüysüz ve çaresiz doğar, tünel ağına bağlı bir yuva odasında bakılır. Sütten kesildikten sonra anne tarafından yuvadan çıkarılır ve bağımsız yaşamaya başlar.
Tür, 1972’de J. A. J. Meester tarafından Pretoria’daki The Willows’tan alınan tip örneğe dayanarak Amblysomus julianae adıyla tanımlanmış, sonradan Neamblysomus cinsine aktarılmıştır. Tür adı, tanımlayıcı zoologun eşi Juliana Meester’e atfedilmiştir. Cinsin diğer türü Neamblysomus gunningi‘dir. Doğuda Kruger Ulusal Parkı’ndaki popülasyonun, batıdaki popülasyonlardan renk, diş yapısı ve DNA bakımından tutarlı farklar taşıdığı bildirilir.
Üç popülasyondan ikisi korunan arazide yer alır, tür mümkün olduğunda izlenir ve varlığına ilişkin farkındalık çalışmaları yürütülür.
