Güz Asması

Vitis berlandieri

Familya: Asmagiller (Vitaceae)

Cins: Vitis

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Güz Üzümü Asması
İngilizce
Fall Grape

Teksas’tan kuzey Meksika’ya uzanan bölgenin kireçtaşlı yamaçlarında ve kanyonlarında yetişen, sarılıcı gövdeli, yaprak döken bir asmadır.

Genç dalları hafif köşeli ve örümcek ağını andıran ince tüylerle kaplıdır. Yaprakları genellikle 10 santimetreden kısadır, ucu sivridir, alt yüzeyi seyrek sert tüylü veya örümcek ağımsı tüylüdür, zamanla tüysüze yakın bir görünüm alabilir. Küçük, yeşilimsi ya da sarımsı çiçekleri mayıs-haziran aylarında açar. Meyveleri küreye yakın biçimli, mavimsi siyah renkli ve tatlıdır, yüzeyinde yakın akrabalarına göre daha belirgin bir mumsu tabaka bulunur. Meyve salkımları kısa ve sıkıdır, olgunlaşma ağustos-ekim aylarında gerçekleşir. Kromozom sayısı 2n = 38’dir.

En yaygın olduğu bölge Edwards Platosu’dur, Cross Timbers ve Blackland Prairie bölgelerinde de görülür. Kanyonlarda, kireçtaşı yamaçlarda ve taşkın ovalarında 100-700 metre yükseltiler arasında yetişir. Küçük çalıların üzerinde yayılır, meşe ve ardıç gibi ağaçlara tırmanır. Kireçli topraklara uyum sağlaması en ayırt edici ekolojik özelliğidir, bu topraklarda birçok Amerikan asmasında görülen demir klorozu sorununa yol açmaz. Ayrıca kuraklığa, filokseraya, küllemeYaprak, sürgün ve meyve yüzeyinde un serpilmiş gibi beyaz bir tabaka oluşturan mantar kaynaklı bitki hastalığı. ve mildiyöÖzellikle asmada görülen, yaprakta sarımsı lekeler ve alt yüzeyde küf benzeri bir tabaka oluşturan bitki hastalığı.ye karşı yüksek direnç gösterir.

Doğrudan anaçAşılamada, üzerine başka bir bitkinin parçasının (kalemin) tutturulduğu ve kök sistemini sağlayan bitki. olarak kullanılmaz, çünkü çelikle kolay köklenmez ve aşıya uyumu zayıftır. Buna karşın bağcılık tarihindeki yeri çok büyüktür. 19. yüzyılda filoksera salgınının ardından Avrupa asması Amerikan asmaları üzerine aşılanmaya başlandığında, ilk anaçlar kireçli topraklarda demir klorozuna yol açıyordu. Teksas’ın kireçtaşı tepelerine uyum sağlamış olan güz asması bu soruna çözüm getirdi. nehir üzümü, kum üzümü veya asma ile melezlenerek hem filokseraya hem kirece dayanıklı anaçlar elde edildi. Kober 5BB, SO4, 5C, 8B, 420 A, 110 R, 99 R, 140 Ru, 1103 P ve 41 B bu melezler arasındaki bilinen anaçlardır. Türkiye’de doğal yayılış alanı dışındadır ancak melezleri ülkede asma fidanı üretiminde ve bağcılıkta yaygın biçimde anaç olarak kullanılır. Kültür ortamında süs amaçlı tırmanıcı olarak da yetiştirilir ve meyveleri yenebilir.

Türü 1880’de Fransız botanikçi Jules Émile Planchon tanımlamış, adını doğa bilimci Jean-Louis Berlandier’den vermiştir. Bazı sınıflandırmalarda Vitis cinerea‘nın bir varyeteBir türün içinde belirli bir özelliğiyle (renk, boy gibi) ayrılan doğal çeşit. Alt türden daha düşük bir sınıflandırma düzeyidir.si (var. helleri) sayılır. Flora of North America bu görüşü benimser ancak tür düzeyinde ayrılmasının da uygun olabileceğini belirtir. Kew’in Plants of the World Online veritabanı ise tür olarak kabul eder. Doğal yayılış alanı dışında Macaristan ve İspanya’ya taşınmıştır.