Kuzey Pasifik’in kıyı adalarında üreyen, Doğu Asya’dan Kuzey Amerika’nın batı kıyılarına uzanan açık sularda yaşayan, dalarak beslenen küçük yapılı bir kuştur.
Başı, boğazı ve ensesi siyah, sırtı gri, alt tarafı beyazdır. Gagası kısa, tıknaz ve sarı renklidir, kuyruğu küçük ve yuvarlaktır. Boyu 20-24 santimetre, ağırlığı 150-250 gram, kanat açıklığı 45-46 santimetre arasında değişir. Üreme döneminde başının üstünde beyaz çizgiler belirir ve bu çizgiler yaşlı bir insanın beyazlamış saçını andıran bir görünüm verir, diğer mevsimlerde tüyleri benzerdir ancak tepedeki çizgiler ve boğazdaki siyahlık bulunmaz. Uçarken diğer küçük dalıcı martılara göre daha belirgin biçimde yana yatar, kısa kanatları nedeniyle çok hızlı kanat çırpar.
Diğer dalıcı martılar gibi kanatlarını kürek gibi kullanarak su altında yüzer ve avlanır. Kışın ağırlıklı olarak kabuklularla, yazın hem küçük balıklar hem de kabuklularla beslenir. Haida Gwaii’de besininin büyük bölümünü mezopelajik küçük balıklar oluşturur. Kıyıdan uzak sularda küçük sürüler hâlinde görülür.
Bazı bireyler Kanada’dan Japonya ve Çin açıklarına kadar yaklaşık 8.000 kilometre göç eder ve Kuzey Pasifik’i baştan başa geçtiği bilinen tek kuştur. Genetik veriler türün Asya’da ortaya çıktığını ve Kuzey Amerika’yı yakın zamanda kolonileştirdiğini gösterir. Bazı bireyler ise kışın Kaliforniya’ya kadar güneye iner. Sonbahar fırtınalarıyla sürüklenen bireyler Kuzey Amerika’nın iç kesimlerinde görülmüştür, 1990’da İngiltere’deki Lundy Adası’nda, 2021’de ise Finlandiya’da kayıt altına alınmıştır.
Adalarda koloniler hâlinde ürer. Yuvasını orman toprağında ağaç kökleri arasına, kütüklerin altına ya da ot öbeklerinin içine kazdığı oyuklara, nadiren de kaya yarıklarına yapar. Genellikle iki, bazen tek yumurta bırakır. Kolonilere gece gelir ve gece ayrılır. Yavru, yumurtadan çıktıktan bir ila üç gün sonra yuvadan denize iner ve ebeveynini çağrısından tanıyarak ona ulaşır. Aile birlikte açık denize doğru yüzer ve yavru bir aydan uzun süre yalnızca denizde beslenir. Yavrunun yuvada beslenmeden tamamen denizde yetiştirilmesi, Synthliboramphus cinsine özgü bir üreme stratejisidir.
Cinsin beş türünden biridir ve en yakın akrabası Japon dalıcı martısından, yaz döneminde 3-5 santimetre uzunluğundaki siyah tepe tüyleri taşımamasıyla ayrılır. İki alt türü vardır. Adaş alt türBir türün ilk tanımlandığı alt tür. Bilimsel adında tür adı iki kez yinelenir. S. a. antiquus Kuzeydoğu Asya’da, Aleut Adaları’ndan Kanada’nın batısına kadar yaşar, S. a. microrhynchos ise Rusya’nın doğusundaki Komandor Adaları’nda bulunur. Tür adı olan antiquus Latince “eski” anlamına gelir ve gri sırtının yaşlıların omzundaki şala benzetilmesinden kaynaklanır.
Dünya popülasyonunun yaklaşık yarısı Kanada’daki Haida Gwaii takımadasında ürer. 2009’da Parks Canada, Haida Ulusu, Island Conservation ve Coastal Conservation iş birliğiyle, Gwaii Haanas Ulusal Park Rezervi’ndeki kolonilere zarar veren sıçanları yok etmeyi amaçlayan beş yıllık Night Birds Returning projesi başlatıldı. 2011’de Arichika ve Bischoff adalarında karadan müdahale yapıldı, 2013 sonbaharında ise Murchison ve Faraday adalarında havadan sıçanlara özgü zehirli yem atımı uygulandı.
