Yabani Asma

Vitis vinifera var. sylvestris

Familya: Asmagiller (Vitaceae)

Cins: Vitis

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Wild Grape

Avrupa, Kafkasya ve Batı Asya’nın nehir kıyısı ormanlarında ve taşkın ovalarında doğal olarak yayılan bir lianaOrmanlarda ağaçlara tırmanarak ışığa ulaşan odunsu sarmaşık.dır.

Uygun destek bulduğunda 12-15 metreye kadar uzayabilen hızlı büyüyen bir gövdeye ve pul pul soyulan bir kabuğa sahiptir. Üç ila beş lobYaprak ya da başka bir organın kenarında, girintilerle birbirinden ayrılmış yuvarlak çıkıntı.lu, kalp tabanlı, kenarları kabaca dişli yaprakları 5-20 santimetre uzunluğunda ve genişliğindedir. Kültür formlarının aksine erselikAynı çiçekte hem erkek hem dişi üreme organlarının bulunması. değil, iki evcikliErkek ve dişi çiçeklerin ayrı bireylerde bulunması.dir, erkek bireylerin çiçeklerinde dik duran ve verimli polen taşıyan erkek organlar bulunurken dişil organ dişicik borusu ve tepecik olmadan güdük kalır, dişi bireylerin çiçeklerinde ise işlevli bir dişicik borusu bulunurken erkek organlar geriye kıvrık ve kısır polenlidir. Meyvesi yaklaşık 6 milimetre çapında, olgunlaştığında koyu mora ya da siyahımsıya dönen, üzerinde soluk bir mum tabakası bulunan küçük bir tanedir.

Nemli ve iyi korunmuş doğal ortamları tercih eder, genellikle akarsu kıyılarında, taşkın ormanlarında ve alüvyal topraklarda bulunur. Güneşli alanları sever, meyve oluşumu için ayrı cinsiyetteki bireyler arasında tozlaşma gerektirir. Kısıtlayıcı toprak koşullarında gövdesini alçak boylu bir çalı formuna dönüştürebilir.

Bugün yetiştirilen tüm kültür asması çeşitlerinin yabani atası kabul edilir, evcilleştirmenin Kafkasya ile Hazar Denizi çevresi ve Doğu Anadolu-Kuzeybatı İran arasındaki bölgede binlerce yıl önce gerçekleştiği düşünülür. Anadolu, özellikle Türkiye’nin güneydoğusu (Hakkari’deki Zap vadisi) ve Orta Toroslar, tür zenginliği açısından en yoğun yabani asma popülasyonlarının bulunduğu alanlar arasında sayılır. Bağlardan kaçan kültür asmalarıyla melezleşme, patojen yayılımı ve yaşam alanı tahribatı nedeniyle popülasyonları gerilemiştir, tür 1997 yılında IUCN Kırmızı Listesi’ne Tehlikede (EN) kategorisiyle girmiştir, geniş anlamda asma türü ise bugün Düşük Riskli (LC) olarak değerlendirilir.

Bazı sınıflandırmalarda ayrı bir tür olarak Vitis sylvestris adıyla da anılır, bazılarında ise asmanın alt türü ya da varyeteBir türün içinde belirli bir özelliğiyle (renk, boy gibi) ayrılan doğal çeşit. Alt türden daha düşük bir sınıflandırma düzeyidir.si sayılır. Yabani popülasyonlarda erselik bireylere de rastlanabildiğinden, kültür formundan morfolojik ayrımı büyük ölçüde çiçek cinsiyetine dayanır.