Meksika’nın Aşağı Kaliforniya Yarımadası açıklarındaki Guadalupe ve San Benito adalarında üreyen, üreme sonrasında Kaliforniya Akıntısı sistemi boyunca açık denizde kuzeye doğru dağılan, siyah-beyaz tüylü küçük bir kuştur.
Üst tarafı siyah, alt tarafı kar beyazı tüylerle kaplı, küçük başlı ve ince sivri gagalı bir alktır. Boyu 23-25 santimetre, kanat açıklığı yaklaşık 38-40 santimetre, ağırlığı ise 160 gram dolayındadır. Sırt tüyleri yıprandıkça hafif gri bir ton alabilir, yanları beyaz ya da gri-beyaz benekli olabilir. Bacakları mavimsi gri, ayakları siyah tırnaklıdır.
Kıyıdan uzakta, açık denizde beslenir ve karadan nadiren görülür. Genellikle ton balığı gibi iri açık deniz yırtıcı balıklarının bulunduğu sularda, hamsi, sardalya ve Sebastes cinsi kayabalıklarının larvalarıyla beslenir. Tüm alklar gibi kanatlarını kürek gibi kullanarak suyun altında avının peşinden dalar. Üreme dönemi dışında bile çoğunlukla çiftler hâlinde görülür. İyi uçar ve su üzerinde koşmadan havalanabilir. Üreme kolonilerinin çevresinde geceleri kısa ve hızlı bir tril sesi çıkarır.
Kurak adalarda kaya çatlaklarında, mağaralarda ve sık çalıların altında, dağınık gevşek koloniler hâlinde ürer. Yuva yapmaz. Koloniye yalnızca geceleri döner, iki yumurta bırakır ve yumurtalar yaklaşık bir ay kuluçkada kalır. Yavrular yumurtadan çıktıktan sonra en geç iki gün içinde yuvayı terk eder ve anne babanın seslendiği denize doğru koşar. Denize ulaşan aile birlikte açık sulara yüzer, cinsin diğer üyeleri gibi yavrularını tümüyle denizde büyütür.
2012’ye kadar Scripps dalıcı martısıyla birlikte tek bir tür sayılırdı ve Xantus dalıcı martısı adıyla anılırdı. Ayrı tür sayılmasının dayanağı, iki türün San Benito Adaları’nda aynı yerde ürediği hâlde melezleştiğine dair kanıt bulunmaması, yüz deseni ve gaga biçimindeki farklar, ses özellikleri ve genetik verilerdir. Scripps dalıcı martısı ile aralarındaki ayrım en kolay gözün önünde ve üstünde uzanan beyaz hilalle yapılır. Kara kanatlı Kaliforniya dalıcı martısından ise beyaz kanat altı, daha kısa gaga ve yüzdeki daha az siyahlıkla ayrılır. Bu iki yakın akrabasıyla birlikte, en güneyde yaşayan alk türleri arasında yer alır. Cins adı Eski Yunanca “sıkıştırmak” anlamındaki sunthlibō ile “gaga” anlamındaki rhamphos sözcüklerinden, tür adı ise “alt tarafı beyaz” anlamına gelir.
Üreme adalarına sonradan getirilen kedi ve sıçan gibi yırtıcıların uzaklaştırılması ve yuvalama alanlarının onarılması başlıca koruma çalışmalarıdır. Guadalupe Adası’ndaki kedilerin ortadan kaldırılması ise hâlâ öncelikli koruma eylemi olarak görülür.
