Batı Afrika kıyılarından Doğu Afrika’nın dağlık orman kuşaklarına kadar parçalı bir yayılış gösteren, tropikal Afrika’nın yoğun ormanlarına özgü küçük yapılı bir kuştur.
Boyu alt türe göre 65-75 santimetre arasında değişir, akeleyorum alt türü diğerlerine göre daha iri gövdeli ve daha uzun gagalıdır. Erişkin tüy örtüsü yeşil ve bronz parıltılı, kararmış kahverengi tondadır, baş ve boyun da kahverengidir, göz altında soluk çizgiler bulunur. Göz çevresi ve gaga dibi mavimsi siyah, gagası mercan kırmızısıdır. Kuyruk örtü tüyleriKuşlarda kanadın, kuyruğun ve kulak açıklığının üstünü örten, uçuş tüylerinin köklerini de gizleyen küçük tüyler. ve kuyruğu koyu mavi, sırtı ve sağrıKuşlarda sırtın alt ucu ile kuyruk arasında kalan bölge.sı kararmış yeşilimsi bronz renktedir, ikincil uçuş tüyleri ve kanat örtüleri pembemsi yeşil bir tonla öne çıkar. Bacak ve ayakları donuk koyu kırmızı, sarımsı yeşil ya da pembemsi kahverengi olarak tanımlanır. Boyun kısmına doğru mora çalan, dağınık görünümlü kahverengi bir sorgucu bulunur, bu özellik türü yakın mesafede benzer görünümlü hadada aynağı ve benek gerdanlı aynaktan ayırt etmeyi sağlar.
Böcekler (kınkanatlılar ve larvaları), salyangozlar, çok ayaklılar, orman tabanı bitki örtüsü ve yer yer yılanlarla beslenir. Tek başına, çiftler hâlinde ya da 5-12 bireyden oluşan sürüler hâlinde, hızlı akan dere kenarlarındaki sık ormanlık alanlarda, ayrıca mangrovlarda, bataklıklarda ve büyük nehir kıyılarında avlanır. Geceleri genellikle büyük ölü ağaçların tepesinde tüner, aynı ağaçları ve besleme-tünek arasındaki aynı güzergâhları günlük olarak kullanır. Uçuşu düzensiz görünümlü ama güçlüdür, kanat çırpışı balaban kuşlarınkine benzetilir. Gündüz beslenirken sessiz kalır, alacakaranlıkta uçuş hâlindeyken yüksek sesle tekrarlanan, gırtlaktan gelen bir “gar-wa” sesi çıkarır, rothschildi alt türünde bu çağrı “haan-ha haan-ha” şeklindedir.
Tek başına üreyen bir türdür. Yuvası, su yüzeyinden 2-4 metre yükseklikte, ince dallar üzerine gevşekçe örülmüş ölü dallardan oluşur ve gövdesine oranla kırılgan görünümlüdür, yuva yapımını her iki ebeveyn de sessizce üstlenir. Dişi genellikle 3 yumurta bırakır, yumurtalar bezelye yeşili zeminde tarçın-pas rengi lekeler taşır. Kenya’daki gözlemlere göre yumurtlama haziran-ağustos aylarına denk gelir, Batı Afrika’daki tek üreme kaydı ise Liberya’dan haziran ayına aittir.
Türün dört alt türü tanınır, batıda olivacea ve cupreipennis Yukarı ve Aşağı Gine bölgelerinde, rothschildi São Tomé ve Príncipe adalarında, akeleyorum ise Doğu Afrika’nın yüksek rakımlı dağ ormanlarında yaşar. Tarihsel olarak Geronticus, Comatibis ve Harpiprion gibi farklı cinsler içinde sınıflandırıldıktan sonra bugünkü Bostrychia cinsi altında toplanmıştır ve Madagaskar sorguçlu aynağı ile akraba kabul edilir. Daha önce bu türün bir alt türü sayılan bodur zeytuniaynak, belirgin biçimde daha küçük gövde yapısı ve farklı morfolojisi nedeniyle artık ayrı bir tür olarak sınıflandırılır ve Kritik Tehlikede (CR) kategorisindedir.
Dünya popülasyonu, türün son derece ürkek ve erişimi güç ormanlarda yaşaması nedeniyle sayımı zor olduğundan yalnızca tahminî olarak 3.000-25.000 birey arasında hesaplanır, ormansızlaşma ve avlanma baskısıyla azaldığı düşünülür. rothschildi alt türü 1901’de Príncipe adasında nesli tükenmiş sanılmışken 1991’de yeniden görülmüş, adada muhtemelen 10’dan az yabani birey kaldığı tahmin edilmektedir.
