Japon Akkarıncası

Reticulitermes speratus

Familya: Yer Altı Akkarıncasıgiller (Heterotermitidae)

Cins: Reticulitermes

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Japon Termiti
İngilizce
Japanese Termite

Japonya, Kuzey Kore ve Güney Kore’nin ılıman bölgelerinde yayılış gösteren, toprak altında koloniler kuran eusosyal bir böcektir.

Diğer Reticulitermes türleri gibi kast sistemine dayalı bir toplumsal yapıya sahiptir. İşçi bireyler soluk krem renginde, gözsüz ve kanatsızdır. Asker bireyler iri, koyu renkli baş kapsülü ve uzamış çenesiyle öne çıkar, bu yapı yuva savunmasında kullanılır. Kanatlı üreme bireyleri daha koyu ve sertleşmiş bir kütikulaya, gelişmiş bileşik gözlere sahiptir, yeni koloni kurmak üzere belirli dönemlerde sürü hâlinde uçuşa geçer.

Çürümüş odunla beslenir, odundaki selülozu sindirebilmek için bağırsağında barındırdığı simbiyotik protozoa ve bakterilerden yararlanır. Yaşadığı ılıman bölgelerin soğuk kışlarına dayanacak biçimde uyum sağlamıştır. Yeni koloniler genellikle bir erkek-dişi çifti tarafından kurulur ancak bazen aynı cinsiyetten iki dişi bir araya gelip partenogenez yoluyla üreme başlatabilir, aynı cinsiyetten erkek çiftleri de geçici kurucu koloniler oluşturabilir. Yaşlanan kraliçe, spermin giremeyeceği yumurtalar bırakarak kendi klonlarını üretir ve soyunu bu şekilde partenogenezle sürdürür. Asker bireylerin baş bölgesindeki frontal bezden salgılanan bir bileşik, koloni üyelerini bir araya toplayan feromon görevi görür, bu koku türün doğal avcısı olan bazı karınca türlerini de çeker.

Japonya’da ahşap konutlara ve geleneksel yapılara verdiği zarar nedeniyle ekonomik açıdan önemli bir zararlı kabul edilir, ülkedeki yeni konutların yaklaşık yarısının hâlâ ahşap karkas sistemiyle inşa edilmesi türün zararlı olarak önemini artırır. Güney Kore’de de tarihî ahşap yapılara ve kültürel varlıklara verdiği hasar nedeniyle izlenen bir tür konumundadır.

Tür beş alt türe ayrılır, bunlardan Reticulitermes speratus kyushuensis Japonya ve Kore’de en yaygın rastlanan alt tür durumundadır. Bazı kolonilerinde anne-oğul çiftleşme sistemi belgelenmiştir, bu da koloni bireylerinin genetik olarak babadan çok anneye yakın olmasına yol açar.