Karaalbatros

Phoebetria fusca

Familya: Albatrosgiller (Diomedeidae)

Cins: Phoebetria

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Kara Divane Kuşu
İngilizce
Sooty Albatross, Dusky Albatross, Dark-mantled Albatross

Güney Atlantik ve Güney Hint Okyanuslarındaki ada gruplarında üreyen, açık sularda Güney Okyanusu boyunca dolaşan orta boyutlu bir albatrostur.

Yaklaşık 85 santimetre boyunda olup kanat açıklığı 2 metreye ulaşır, yetişkin bireylerin ağırlığı 2,1 ila 3,4 kilogram arasında değişir. Tüyleri koyu kurum kahverengisi tonundadır, baş yanlarında bu renk daha da koyulaşır. Gözün üstünde ve arkasında yarım ay biçiminde beyaz bir bant bulunur, gagası siyah olup üzerinde turuncu ya da sarı renkte ince bir çizgi uzanır. Uzun ve dar kanatları, elmas biçimli geniş kuyruğuyla dikkat çeker. Ergin olmayan bireyler yetişkinlere benzer görünse de ense ve sırt üstünde daha soluk tüyler taşıyabilir, bu durum türü gri sırtlı albatrosla karıştırılabilir hâle getirir.

Kalamar, balık, kabuklu deniz canlıları ve leşle beslenir, av peşinde yüzerken suyun yüzeyinden yakalama ya da suya inerek besin toplama yöntemini kullanır. Genellikle yalnız dolaşsa da bazen karışık türlerden oluşan sürüler hâlinde gece avlanabilir. Ömür boyu tek eşle çiftleşir ve her sezon aynı üreme bölgesine döner, çiftler iki yılda bir üreyerek tek yumurta bırakır, yumurta kaybedilirse yeniden yumurtlama yapmaz. Yalnız ya da küçük koloniler hâlinde, korunaklı kayalık kenarlarına kaide biçimli yuvalar inşa eder.

Dünya genelindeki üreme popülasyonu 13.200-14.500 çift olarak tahmin edilir, bunun yaklaşık yüzde 40’ı Gough Adası’nda yuvalanır, geri kalanı Tristan da Cunha takımadaları, Prens Edward, Marion, Crozet ve Amsterdam adaları arasında dağılır. Amsterdam ve Kerguelen adalarında evcil kedilerin yumurta ve yavruları avlaması, kuş kolerası, pastörelloz ve erizipel gibi hastalıklar başlıca tehdit kaynakları arasında sayılır, olta balıkçılığı kazara yakalanmaları ise diğer bazı albatros türlerine kıyasla daha sınırlı düzeydedir. IUCN tarafından Tehlikede kategorisinde değerlendirilir ve koruma çalışmaları sürdürülür.

Phoebetria cinsi, karaalbatros ile gri sırtlı albatrostan oluşan iki türü kapsar. Mitokondriyal DNA üzerinde yapılan sitokrom b gen dizilimi çalışmaları, bu iki türün büyük albatroslardan çok mollymawk grubuna yakın olduğunu ortaya koymuştur. Karaalbatros, gagasındaki dar sarı çizgi ve koyu mantosuyla, kül rengi mantoya sahip gri sırtlı albatrostan ayrılır. Denizciler arasında sade görünümünden dolayı Quaker (Kuveykır) lakabıyla da anılır.