Alacaalbatros

Phoebastria albatrus

Familya: Albatrosgiller (Diomedeidae)

Cins: Phoebastria

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Alaca Divane Kuşu
İngilizce
Short-tailed Albatross, Steller's Albatross

Kuzey Pasifik Okyanusu’nun açık sularında yaşayan, üreme mevsimi dışında Japonya kıyılarından Bering Denizi’ne ve Kaliforniya kıyılarına kadar geniş bir alana yayılan, büyük gövdeli bir deniz kuşudur.

Gövde uzunluğu 84-94 santimetre, kanat açıklığı 2,1-2,35 metre arasında değişir, erkeği dişisinden biraz daha büyüktür. Tüy rengi yaşla birlikte değişir, yavru ve genç bireylerde koyu kahverengimsi-siyah olan tüyler yetişkinlikte beyazımsı bir görünüm alır, baş ve boyunda altın sarısı bir ton belirginleşir. İri, pembe renkli ve uç kısmı mavimsi gagası ile soluk pembe bacakları ve ayakları en belirgin özellikleridir.

Beslenmesini kalamar, uçan balık, balık yumurtası ve kabuklularla sürdürür, avını genellikle su yüzeyinde otururken yakalar. Hava akımlarını kullanarak uzun mesafeleri kanat çırpmadan süzülerek kat eder, diğer albatros türlerine kıyasla karaya daha yakın sularda beslenmeyi tercih eder. Leşten yararlanır ve balıkçı teknelerinin bıraktığı atıkları da değerlendirir, geçmişte balina avlama gemilerinin peşinden gitmiştir.

Tek eşlidir, çiftler ömür boyu birlikte kalır ve ilk üremesine 10 yaş civarında başlar. Dişi, yerdeki sığ ve döşemesiz bir çukura tek yumurta bırakır, kuluçkaya her iki ebeveyn de katılır. 40-60 yıla varan bir ömür sürebilir, bu da onu en uzun yaşayan deniz kuşu türlerinden biri yapar.

19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında tüy ticareti amacıyla yoğun avlanmaya maruz kalmıştır, yalnızca Torishima Adası’nda 1885-1903 yılları arasında yaklaşık beş milyon birey öldürülmüştür. 1949 yılında soyu tükenmiş sayılmış ancak denizde hayatta kalan bireylerin adaya dönmesiyle 1954’te yeniden üreme kaydedilmiştir. Günümüzde popülasyonunun büyük bölümü Japonya’ya bağlı Torishima ve Senkaku adalarında ürer, üreme alanını genişletmek amacıyla civcivlerin Hawaii’deki Midway Atolü’ne taşındığı bir program da yürütülmüştür. Torishima’nın etkin bir yanardağ olması nedeniyle volkanik faaliyet ve toprak kaymaları üreme kolonisi için sürekli bir tehdit oluşturur, uzun olta balıkçılığı sırasında kancalara takılma ise açık denizdeki başlıca ölüm nedenidir.

Tür, Alman doğa bilimci Peter Simon Pallas tarafından 1769 yılında Georg Wilhelm Steller’in topladığı örneklerden tanımlanmıştır, bu nedenle Steller albatrosu adıyla da anılır. Cins adı Phoebastria, Yunancada “kâhin kadın” anlamına gelen bir sözcükten türetilmiştir.