Asma

Vitis vinifera

Familya: Asmagiller (Vitaceae)

Cins: Vitis

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
Üzüm Asması
İngilizce
Grape, Grapevine

Akdeniz havzası, Orta Avrupa ve güneybatı Asya’ya özgü olan bu tür, batıda Fas ve Portekiz’den kuzeyde güney Almanya’ya, doğuda ise kuzey İran’a kadar uzanan geniş bir alanda doğal olarak yetişen, sarılıcı gövdeli odunsu bir bitkidir.

SülükBitkilerin tırmanırken tutunmasını sağlayan, ince ve sarmal biçimli organ.leri yardımıyla destek yüzeylere tutunarak tırmanır, yaşlı gövdelerinde kabuk şeritler hâlinde soyulur. Yumurtamsı ila yuvarlağımsı yaprakları 20 santimetreye kadar genişleyebilir, uzun saplı, 3-7 parmaksı lobYaprak ya da başka bir organın kenarında, girintilerle birbirinden ayrılmış yuvarlak çıkıntı.lu, kaba dişli kenarlı ve kalp tabanlıdır, genç sürgün ve yapraklar grimsi beyaz ya da soluk kahverengi renkteyken olgun yaprakların üst yüzü yeşil, alt yüzü ise beyazımsı keçe tüylüdür. Küçük, yeşilimsi ve kokulu çiçekleri mayıs-haziran aylarında sık panikülAna eksenin yan dallar verdiği, bileşik salkım biçimli çiçek durumu.ler hâlinde açar, kültüre alınmış bitkilerde çiçekler erselikAynı çiçekte hem erkek hem dişi üreme organlarının bulunması. yapıdayken, yabani alt türü olan yabani asmada bitkiler iki evcikliErkek ve dişi çiçeklerin ayrı bireylerde bulunması.dir, bu nedenle meyve oluşumu için tozlaşma gerekir.

Meyveleri küre ya da elips biçimli, olgunlaştığında tatlı ve renklidir, tohumlarını yaymak üzere kuşları ve diğer hayvanları çeker. Kurak ve sıcak yaz mevsimini tercih eder, verimli ürün için düzenli budama, destekleyici çatı sistemi ve zaman zaman ilaçlama gerektirir. Filoksera, salkım güvesi ve unlu bitler gibi zararlılara, kav külü (mildiyöÖzellikle asmada görülen, yaprakta sarımsı lekeler ve alt yüzeyde küf benzeri bir tabaka oluşturan bitki hastalığı.), un küfü ve kara çürüklük gibi mantar hastalıklarına karşı hassastır.

Günümüzde dünya çapında 5.000 ila 10.000 arasında çeşidi bulunan tür, taze tüketim, şarap yapımı ve kuru üzüm (kişmiş, sultani, kuş üzümü) üretimi başta olmak üzere ekonomik açıdan büyük önem taşır. Kültüre alınma süreci Anadolu ve Kafkasya’yı kapsayan bölgede MÖ 6000’li yıllara kadar uzanır, dünyanın bilinen en eski şarap üretim izleri de bu bölgede bulunmuştur. Türkiye’de kökeni Anadolu’ya dayanan 1.200’ün üzerinde yerli üzüm çeşidi kayıtlıdır, bu çeşitlerin korunduğu Millî Koleksiyon Bağı Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü bünyesinde yer alır.

Cins adı Vitis, Latince dönmek ya da sarılmak anlamına gelir ve bitkinin sarılıcı büyüme biçimine gönderme yapar, tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. vinifera ise “şarap taşıyan” anlamındadır.