Brezilya’nın orta Amazon bölgesine özgü, Amazon Nehri boyunca Rio Negro’dan Rio Tapajós’a kadar uzanan yaklaşık 850 kilometre uzunluğunda ve 275 kilometreye varan genişlikte dar bir koridorda yaşayan, mevsimsel taşkın ormanlarının (Várzea) sık çalılıklarını tercih eden ufak boylu bir ağaçkakandır.
Boyu 8-9 santimetre arasındadır. Erkek bireylerin başında alın ve tepe kısmında kırmızı lekeli siyah bir başlık, art tepe ve ensede ise beyaz benekler bulunur. Yüzleri çoğunlukla koyu kahverengidir, bazı tüylerinin uçları siyah-beyaz renklidir. Sırt kısmı koyu zeytin kahverengisinden yeşilimsi kahverengiye kadar değişir, bazen belli belirsiz siyah çizgiler görülür. Kuyruğu koyu kahverengidir, en içteki tüy çifti büyük ölçüde beyaz iç bayrağa sahiptir, dıştaki iki çift ise ucunda dar bir beyaz bant taşır. Alt kısımları değişken olup genelde kahverengi ya da yeşilimsi kahverengidir, tüy uçlarındaki siyah-beyaz desenler sıralar hâlinde görünür. Gagası siyah, tabanı mavi-gri, bacak ve ayakları gridir. Dişiler erkeklerle aynı görünümdedir, yalnızca baştaki kırmızı rengi taşımazlar. Genç bireyler alt kısımlarında daha belirgin çizgilerle ayırt edilir.
Yıl boyunca aynı bölgede kalan yerleşik bir türdür. Beslenme tekniği ve besini hakkında hiçbir bilgi yoktur. Üreme dönemi tam olarak bilinmemekle birlikte haziran-aralık ayları arasında olabileceği düşünülür, yavru bireyler eylül ayında kayıt altına alınmıştır. Ötüşü bugüne dek notaya dökülememiştir, kayıt arşivlerinde bu türe ait yalnızca birkaç ses kaydı bulunur; bu da türün ne kadar az incelenmiş olduğunu gösterir.
Tür, 1912 yılında ornitolog Emilie Snethlage tarafından tanımlanmıştır, tür epitetiBilimsel tür adının ikinci sözcüğü. várzea ormanına gönderme yapar. Bazı yazarlar bu türü incili kakancığın bir alt türü olarak değerlendirir, ayrıca yazılı kakancık ile zaman zaman melezleşir. IUCN değerlendirmesi zaman içinde önemli ölçüde değişmiştir: başlangıçta Düşük Riskli (LC) kategorisindeyken 2012’de Tehlikede (EN) kategorisine yükseltilmiş, 2022’de ise Tehdide Yakın (NT) kategorisine indirilmiştir. Dar bir yayılış alanına sahiptir, popülasyon büyüklüğü bilinmemekle birlikte azaldığı düşünülür. Başlıca tehdit, ormanların sığır otlatma alanı açmak amacıyla tahrip edilmesidir, yukarı kesimlerde planlanan iki hidroelektrik santralinin ise nehrin akış rejimini değiştirerek uzun vadede ek bir tehdit oluşturabileceği belirtilir. Brezilya makamları ise türü daha ciddi bir tehdit altında, Tehlikede kategorisinde değerlendirir.
