Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinde üreyen, kışını ağırlıklı olarak tropikal Afrika ile güney Asya’da geçiren göçmen bir ağaçkakangiller türüdür.
Boyu 16-18 santimetre, ağırlığı ise 23-52 gram arasında değişir, gövde yapısı ağaçkakanlardan çok bir ardıç kuşuna benzer, ince ve uzun görünümlüdür. Sırt tarafı soluk kahverengi zemin üzerinde kızılımsı ve siyahımsı çizgi ve benekli desenlerle kaplıdır, sırt ortasında koyu renkli belirgin bir bant uzanır. Alt taraf kremimsi beyaz zeminde ok ucu biçimli kahverengi lekelerle bezelidir, bu lekeler karın ve alt göğüs bölgesinde küçük noktalara dönüşür. Gagası kahverengi, uzun, ince ve keskin uçludur. Ayak parmakları zigodaktil düzenlemeye sahiptir, bu da dallara tutunmayı kolaylaştırır.
Beslenmesinin büyük bölümünü karıncalar oluşturur, bunun yanında böcek ve larvaları, güveler, örümcekler ve tespih böcekleri de tüketir. Vaktinin çoğunu ağaçların üst dallarında geçirse de avlanmak için sıklıkla yere iner ve kısa sıçramalarla ilerler, kuyruğunu dik tutar. Diğer ağaçkakanların aksine gagasıyla kabuğu oymaz, dilini hızla uzatıp geri çekerek avını yakalar. Avrupa’daki tüm ağaçkakangiller içinde uzun mesafeli göç yapan tek türdür. Adını, tehdit altında hissettiğinde başını neredeyse 180 dereceye kadar çevirip yılan gibi tıslayarak sergilediği savunma davranışından alır.
Yuva için ağaç gövdesindeki kovuklar, duvar çatlakları, toprak yamaçlardaki delikler veya Riparia riparia yuvaları gibi hazır boşlukları kullanır, kendisi kovuk açmaz ve yuvaya malzeme taşımaz. Bazen bu boşlukları işgal ederken önceki sakinini yumurta ve yavrularıyla birlikte dışarı atar. Genellikle 7-10 beyaz yumurta bırakır, kuluçka yaklaşık 12 gün sürer ve bu süreçte dişi daha aktif rol oynar, yavrular yaklaşık 20 gün sonra uçuşa geçer.
Geniş coğrafi yayılışı ve on beş milyona varan tahmini dünya popülasyonu nedeniyle IUCN tarafından Düşük Riskli (LC) kategorisinde değerlendirilir, bazı bölgelerde gerileme gözlense de bu durum türü daha tehlikeli bir kategoriye taşımamaktadır. Alt türlerden J. t. torquilla, Avrupa’nın büyük bölümünden Türkiye ve Kafkasya’ya kadar üreme alanına sahiptir, bu nedenle Türkiye kuş faunası listesinde de yer alır.
