Amerika Birleşik Devletleri’nin güneyi ile Küba’ya özgü, taşkın ovası ormanları, bataklıklar ve yaşlı ormanlarda yaşayan, dünyanın en büyük ağaçkakanlarından biri olan bir kuştur.
Toplam uzunluğu 48-53 santimetreye, kanat açıklığı yaklaşık 76 santimetreye ulaşır, ağırlığı 450-570 gram arasında değişir. Tüyleri mavi-mor parlaklıkta koyu siyah renktedir, yanaklardan boyun boyunca inip sırtta birleşen beyaz çizgiler taşır. İç birincil uçuş tüylerinin uçları ve dış ikincil tüylerin tamamı beyazdır, bu da kanadın hem üst hem alt yüzünde geniş beyaz bir bant oluşturur. Erkeklerde sorgucun ön kenarı siyah, yan ve arka kısmı kırmızıdır, dişilerde sorguç tamamen siyahtır. Fildişi renkli gagası düz ve keski biçimli olup yanlardan yassılaşmıştır.
Beslenmesinin yaklaşık yarısını, başta uzun boynuzlu böcekler (Cerambycidae) olmak üzere büyük böcek larvaları oluşturur, bunu güney manolyası, pekan cevizi, meşe palamudu, ceviz, yabani üzüm ve Amerikan hurması gibi bitkisel besinler tamamlar. Larvalara ulaşmak için gagasıyla ölü ağaçların kabuğunu kaldırıp tünelleri açığa çıkarır, bu avlanma biçiminde gerçek bir rakibi yoktur. Göçmen değildir, ömür boyu tek eşli olduğu düşünülür, ocak-mayıs arasında ürer, ağaç gövdesinde kovuk açar ve genellikle üç adet parlak beyaz yumurta bırakır, yavrular yumurtadan çıktıktan 7-8 hafta sonra uçmayı öğrenir.
Gagası ve tepe tüyleri Kuzey Amerika’nın çeşitli yerli halkları tarafından törenlerde, kutsal bohçalarda ve süs eşyalarında kullanılmış, bazı kabileler arasında ticaret malı olmuştur. Türün halk arasındaki Lord God Bird ve Grail Bird adlarından ilki onu ilk kez görenlerin şaşkınlıkla yaptığı söylenen ünlemden, ikincisi ise nadirliğinden ve gözlemcilerin elinden kolay kurtulmasından gelir. Tür, kuşbilimciler için efsanevi bir statüye sahiptir.
İki alt tür tanınır, ABD’ye özgü C. p. principalis ve Küba’ya özgü C. p. bairdii, ikincisi bazı araştırmacılarca ayrı bir tür olarak değerlendirilir. Genetik çalışmalar türün Meksika’daki kral ağaçkakan ile yakın akraba olduğunu göstermiştir, cins de bu türün tip türü olarak belirlenmesiyle 1840’ta tanımlanmıştır.
19. yüzyıl sonundaki yoğun kereste kesimi ve koleksiyon amaçlı avlanma, popülasyonu büyük ölçüde çökertmiştir. ABD’de evrensel kabul gören son gözlem 1944’te Louisiana’da, Küba’da ise 1987’de gerçekleşmiştir. 1944 sonrasında Arkansas, Louisiana ve Florida’dan bildirilen çok sayıda gözlem, ses kaydı ve görüntü bilim çevrelerinde tartışmalıdır, kesin kabul görmüş hiçbiri yoktur. ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi 2021’de türü resmî olarak soyu tükenmiş ilan etmeyi önermiş ancak kamuoyu yorumları ve uzmanlar arasındaki görüş ayrılığı nedeniyle bu karar askıya alınmış, değerlendirme süreci sürmektedir.
