Boyalı At Kestanesi

Aesculus sylvatica

Familya: Akçaağaçgiller (Sapindaceae)

Cins: Aesculus

Tükenmiş
EX
EW
Tehlike Altında
CR
EN
VU
Tehdide Yakın
NT
Düşük Riskli
LC
Diğer
DD
NE
Korunma Durumu: Tükenmiş (EX) Doğada Tükenmiş (EW) Kritik Tehlikede (CR) Tehlikede (EN) Duyarlı (VU) Tehdide Yakın (NT) Düşük Riskli (LC) Yetersiz Verili (DD) Değerlendirilmemiş (NE)
Diğer İsimler
Türkçe
İngilizce
Painted Buckeye

Amerika Birleşik Devletleri’nin güneydoğu kesimine özgü, nemli ve besin bakımından zengin ormanlık alanlarda, dere kenarlarında ve taşkın ovalarında yetişen çalı ya da küçük ağaç biçiminde bir bitkidir.

Boyu genellikle 3-6 metre arasında değişir, nadiren 9 metreye ulaşır. Karşılıklı dizilişli, avuç biçimli bileşik yaprakları 5, bazen 7 yaprakçıktan oluşur, her yaprakçık 10-15 santimetre uzunluğunda ve 3-7 santimetre genişliğindedir, damarları sarı-turuncu renktedir. Genç yapraklar bazen bordo-kırmızı olarak açılır, sonra üstten sarı-yeşile, alttan yeşile döner. Çan biçimli çiçekleri sarı, sarı-yeşil, krem veya pembe renklidir, nadiren tamamen kırmızı olur, ilkbaharda 10-18 santimetre uzunluğunda dik salkımlar hâlinde açar. Meyvesi üç parçalı, derimsi ve düz kabuklu bir kapsüldür, içinde genellikle 1-3 adet parlak, koyu kahverengi, iri tohum barındırır. Gövde kabuğu kahverengi ve pulludur.

İlkbaharda yaprağını en erken açan odunsu bitkilerden biridir, bu sayede tepe örtüsü henüz kapanmadan yeterli ışığı alır. Tohumları yaz sonunda olgunlaşır ve kapsül çatlayarak açılır. Çiçeklerinin nektarı sinek kuşlarını çeker, sincaplar tohumlarını yer ancak bitkinin tamamı ve özellikle tohumları saponin içeriği nedeniyle insan ve evcil hayvanlar için zehirlidir.

Hızlı büyüyen, sürgün vererek çalılık oluşturan yapısı nedeniyle doğal peyzaj düzenlemelerinde ve yaban hayatı bahçelerinde tercih edilir, erken çiçeklenmesi ve sinek kuşlarını çekmesiyle özellikle tozlaştırıcı bahçelerinde değer görür.

Tür epiteti sylvatica, Latince “orman” anlamındaki sylv kökü ile “yaşam alanı” anlamındaki atic ekinin birleşiminden gelir. İngilizce adı painted buckeye, dik duran çiçek salkımlarının bir boya fırçasına benzetilmesinden kaynaklanır. Sarı at kestanesiyle doğal olarak melezleşerek sarı çiçekli at kestanesini oluşturur.